CON ĐƯỜNG TRẮNG HOA SƯA TUÔN....

* Tặng Tôi và những người từng yêu Hà Nội nhân một dịp có duyên nào đó....

Uyên viết thư bảo Hà Nội đã đến mùa hoa sưa. Bạn nhắc tôi nhớ năm mười bảy tuổi khi đến kí túc xá Mễ Trì tìm bạn thấy những bông hoa bé xíu trắng muốt rụng trải thảm dưới chân, ngước lên nhìn hoa ấy từng chùm như mây trắng trời rung rinh theo gió. Hương hoa không đặc biệt nhưng rất bình yên. Hỏi bà cụ bán nước chè xanh mới biết đó là Hoa Sưa. Cụ nhai trầu bỏm bẻm, tóc trắng vấn cao, răng hạt na nhưng tiếng nói còn thanh tao: “ Ngày trước hoa Sưa còn ối ra đấy. Giờ người ta chặt đi để bán nhiều rồi. Đến Hà Nội mà không biết hoa Sưa thì chưa hiểu Hà Nội đâu. Hoa ấy còn là hồn người Hà Nội nữa đấy cháu ạ!”. Tuổi mười bảy tôi mộng mơ với hương thơm ngọc lan, hoa sữa mùa thu, ngẩn ngơ ngắm hoa Lộc Vừng đầu đông chứ nào biết đến hoa sưa. Hoa sưa nằm trong sự trầm lặng trong nỗi nhớ của những con người cả đời gắn bó với “ thăng trầm Hà Nội”. Hoa sưa lặng lẽ trút lá rồi một sáng tháng ba trên chót vót đầu ngọn ngập tràn sắc trắng hiền hoà của hoa. Ngày ấy tôi cứ kiếm cớ đi sang Mễ Trì chơi để ngắm hoa sưa, ngồi dưới gốc sưa uống bát nước chè xanh của bà cụ răng hạt na, đến nỗi bà cụ Cải ( tên của bà cụ bán nước chè) quen mặt rồi kể chuyện cho nghe. Cụ bảo hoa sưa theo truyền thuyết là hồn của nàng trinh nữ phương xa gởi đến tình lang là chàng trai ở thành Thăng Long, tình yêu không trọn vẹn, cô gái kết hồn bạch ngọc phủ đầy vòm cây sưa vừa thay lá nhờ hoa nói hộ lòng mình. Ông lão nhà cụ ngày xưa cưới cụ cũng vào mùa hoa sưa, khi mưa xuân giăng nhẹ tiễn hoa sưa rơi trên cỏ xanh. Mấy mươi năm ăn ở với nhau nồng nàn, tha thiết không bao giờ có điều tiếng gì cụ ông lại bỏ cụ bà đi trước cũng vào mùa hoa sưa. Năm ấy hoa sưa bỗng nở nhiều như tuyết phủ. Nhớ cụ ông, cụ bà mới bán nước chè nơi này xem như đi thay cho cụ ông trên con đường hoa sưa thêm vài năm nữa. Hoa sưa nở chỉ đôi tuần khiêm nhường lẫn vào nhiều loài hoa khác vào độ cuối xuân. Câu chuyện của cụ khiến tôi tha thẩn tìm hoa sưa trên đường Bưởi, Vườn Bách Thảo, Hoàng Hoa Thám, Hoàng Diệu, Phan Đình Phùng…chẳng có máy ảnh mà chụp, tôi đành nhờ anh thợ chụp ảnh có hiệu gần đấy chịu khó chụp mấy kiểu ảnh, chụp người ít thôi, chỉ cần chụp được cái mặt ngước lên vòm mây trắng muốt chót vót trên cao. Những chuyến đi kéo tôi về phía nam, mỗi năm đi ngang Hà Nội để về Bắc Giang vào cuối năm chẳng dịp nào gặp lại vòm trắng muốt tháng ba kia nhưng câu chuyện tình yêu của bà cụ bán nước chè cứ theo tôi mãi. Mãi đến năm ba mươi tuổi, ngồi sau xe một anh bạn thời phổ thông, ngập ngừng hỏi: “ Tớ muốn đi dưới vòm hoa sưa. Đã lâu mới về Hà Nội vào dịp tháng ba”. Anh bạn cười lớn: “ Nẫu ạ!Hoa ấy người Hà Nội quên từ lâu rồi. Người ta hạ xuống gần hết. Gỗ ấy quý lắm, giá cả triệu đô”. Nói thế nhưng anh bạn vẫn chịu khó chạy đến đường Thanh Niên  để cô bạn “ nẫu” ngắm hoa sưa vào giữa trưa tháng ba vàng nắng. Tôi đi qua kí túc xá Mễ Trì tìm lại bà cụ bán nước chè bên gốc hoa sưa. Vẫn phố nhưng bụi và ồn, hoa sưa vắng đi nhiều. Uyên nói “ Bà cụ Cải mất đã lâu. Khi còn sống thỉnh thoảng cụ vẫn hỏi cô gái tóc dài năm xưa sao không thấy tháng ba đến ngắm hoa sưa”. Chẳng còn dấu vết của hàng phố, những gương mặt quen, chỉ còn câu chuyện của cụ Cải về tình yêu gắn với hoa sưa bứt rứt một kiếp người.    Hoa sưa. Đâu chỉ có hoa sưa nhẹ nhàng, tha thiết, Hà Nội còn là phố, là người, là những câu chuyện kể  trong kí ức của tôi. Hà Nội năm nay rét đậm hơn, kéo dài hơn như những sợi len trên đôi que đan của nàng Bân đan áo gởi chồng. Chẳng biết nỗi nhớ chồng của nàng Bân có “ trở mình xanh non như nõn lá” hay không nhưng tháng ba luôn dẫn tôi về với nỗi nhớ hoa sưa trong câu chuyện của cụ Cải. Hà Nội đang dần mất đi vẻ trữ tình, êm đềm của kinh đô xưa ngàn năm để thay vào đó là sự sát nhập, mở rộng, cao sừng sững những toà nhà hiện đại được dung để mở công ty, khách sạn, nhà hàng, quán bar… Người ta vẫn phàn nàn khi sự thanh lịch của người Hà Nội đi đâu mất để phô bày ra vẻ trơ khô, xô bồ, chụp giật mà không chịu hiểu họ có phải người Hà Nội đâu khi muôn phương tìm về thủ đô như miền đất thánh. Người Hà Nội vẫn thanh lịch, tao nhã, hào hoa, tinh tế như hương nhài, hương sen, hương cốm mới nhưng họ như những cây hoa sưa kia nép mình, thu gọn và mai một dần đi với Hà Nội 2 rồi sẽ có Hà Nội 3… Cũng chẳng trách được Hà Nội trong sự buồn vui chuyển mình vẫn còn những con đường sắt từ cuối thế kỉ XIX, những nghĩa địa từ trước cách mạng tháng 8, chợ Đồng Xuân vẫn năm cầu chợ, thỉnh thoảng trên góc phố còn bà cụ tóc vấn răng hạt na bán nước chè, gánh hàng rong cùng tiếng rao xuyên phố mặc nắng dài hay cơn mưa không báo trước. Khi có dịp được ngủ cùng Hà Nội tôi chẳng chọn cho mình khách sạn hiện đại trên khu phố hào nhoáng ( chẳng phải vì không có tiền) nhưng nơi ấy Hà Nội loãng lắm nên cứ thích chọn nhà khách nào đó ven đô, đi xa một chút để mường tượng góc phố lạ xa kia thân thuộc với mình, lan can chưa bao giờ đứng lại mang hơi thở thân thuộc, nhìn ra phố để được lắng nghe Hà Nội thở dịu dàng, cho tôi gặp nụ cười thân thiện chào nhau của những người cả đời mới gặp một lần hoặc trò chuyện với cô bán bánh rán đầu ngõ như thân quen từ lâu lắm mà không sợ lừa lọc, móc túi, giằng néo bán mua. Cô bạn người Tràng An bảo rằng Hà Nội thức trọn đêm nhưng âm thầm ủ mầm cho một điều gì đó tốt đẹp cho Hà Nội ngày mai. Đừng nhìn Hà Nội bằng đôi mắt xoi mói sẵn sàng bắt lỗi ở bến xe, vỉa hè, góc công viên hay những con đường đèn mờ…Hãy nhớ đến Hà Nội những tháng năm mưa bom bão đạn, Hà Nội đánh máy bay Mỹ trên bầu trời, người Hà Nội từ cụ già đến cháu bé sẵn sàng xả thân xung trận để bảo vệ từng mái nhà, góc phố. Bố mẹ tôi cũng là những người lính danh dự trong đoàn duyệt binh các lực lượng vũ trang và nhân dân thủ đô 400.000 người mừng ngày quốc khánh mồng 2 tháng 9 năm 1975. Hãy nhìn Hà Nội bao dung hơn, phán xét ít đi, ngẫm nghĩ nhiều hơn để thấy vòng quay chầm chậm bánh xe đạp của ông cụ bán nem mỗi tối, gánh xôi nếp than của bà cụ ban sáng, đêm nhọc nhằn của chị quyét rác và sau khung cửa sổ kia có ông giáo già giảng bài cho đứa cháu thơ, một chiều nhạt nắng nàng thiếu nữ ngẩn ngơ nhìn chiếc lá thu rơi, chú bé con vừa nhẩy chân sáo trên vỉa hè vừa véo von bài hát nào đấy… Hãy yêu Hà Nội bằng tình yêu những điều bình thường nhỏ bé như ngàn năm nay đã tồn tại. Những điều ấy đã tạc nên một Hà Nội trầm mặc cho cả kí ức một dân tộc và khi mặt trởi lên Hà Nội cựa mình thức giấc với ồn à phố phường, nhịp đời sôi nổi.    Tôi yêu Hà Nội không bằng cảm xúc “ vật vã” như cảnh tắc đường, chen lấn mà yêu bằng một tình yêu rất thầm lặng, riêng tư như thể tất cả sự lãng mạn của tôi dành cả cho Hà Nội rồi. Nguyễn Thị Việt Hà

XIN ĐỪNG BẮT CHIM QUYÊN NGỪNG HÓT

Chị chỉ mong một chút khát khao được tự do bay qua mỏm núi để hót thật lòng bằng chính giọng hát của  loài chim quyên trong ngày mới...

Anh xé nát những bài thơ chị viết và vu cho cái tội ngoại tình tư tưởng về một mùa đông trong cảm thức khắc khoải tiếng chim quyên.  Thời sinh viên, khi người chị yêu không phải là chồng chị bây giờ. Chị đã chắt mót từng đồng trong nhưng buổi cơm chung với bạn bè để có thể mua cho anh một vài điếu thuốc...và anh cũng đã nhín nhúc đồng lương ít ỏi để gởi theo con chị một vài lạng thịt, một  mớ rau tươi. Nụ hôn đầu đời trong chiều gió tím hun hút thổi ở đâu đó, mưa phùn giăng giăng ở đâu đó…Đôi vòng tay có lửa… Nhưng anh đã  dừng lại đúng mức để chị vẫn trinh nguyên cho đến ngày lấy chồng. Tình yêu rồi tan vỡ, không ai hiểu vì đâu?.  Chia tay, chị không khóc, mắt chạm vào anh rồi dừng lại thật lâu để khắc anh vào tim. Tiếng chim quyên lịm đi khi chị đi lấy chồng.

Chồng yêu chị. Anh mở một nhà hàng để chị quản lý. Anh chỉ cần chị nhàn hạ chăm sóc gia đình còn anh sẽ lo trong ngoài mọi việc. Anh ghét văn chương, với anh, đó là nỗi ám ảnh về một tình yêu trong quá khứ của chị. Cơn ghen bùng lên dữ dội khi anh vô tình bắt gặp bờ mi cong vút của chị thả ánh nhìn trên dòng Ba Sắc cùng dòng thơ bỏ ngỏ bên cửa sổ. Ánh nhìn ấy không thuộc về anh, dòng thơ ấy anh không có mặt. Anh xé nát những trang thơ chị viết, anh dẫm nát khóm thuỷ tiên mới trổ những bông hoa cánh hồng mỏng mong manh như tâm hồn chị. Chị bưng mặt khóc, chị đâu còn nhớ người xưa, chị có con với chồng và biết yêu chồng từ những điều giản dị. Kí ức xưa chỉ là vết hằn chị cất rất sâu và biết quên đi để sống cho hiện tại. Tuổi tác hao mòn tháng năm, các con dần lớn lên,  chị không còn giữ những đam mê bỏng cháy, chị chỉ muốn yên lặng bên anh, chỉ muốn anh hiểu cho chị những dòng thơ kia không phải là bằng chứng của tội lỗi chẳng thể có lý do để mà thông cảm của phận đàn bà. Anh không tin, ngày càng trở nên độc đoán và gia trưởng, anh muốn bóp chết những dòng thơ đâu đó còn lẩn khuất trong tâm hồn chị. Trái tim chị hằn sâu bao vết dao ngang dọc, đời đã dạy cho chị biết bao bài học vì đã quá tin người nhưng chị vẫn luôn tin một ngày nào đó chồng chị sẽ yêu chị bằng niềm tin của tháng ngày đầu kề vai ấp, bằng 2 mặt con khoẻ mạnh, đẹp xinh..Được tin và được cho đi , mãi mãi sẽ lã không hối tiếc…

Nhưng trái tim chị sắp vỡ mất rồi… Những cơn ghen hờn đã biến chồng chị thành ai đó lạ lẫm và khủng khiếp. Chị gục xuống bởi những lời sỉ vả, miệt thị của anh, chị khóc từng cơn, như vắt máu con tim ra mà khóc. Hai con chị đứng đó, nhìn cha mẹ, chúng khiếp sợ, ánh mắt hoảng loạn…

Con tim mong manh chị đã buộc chặt lại bằng những giọt nước mắt thương thân và thả xuống dòng sông Basac...Chị vẫn còn lòng tự trọng của mình ...Chồng chị phải tin chị, ti những tháng ngày sống bên anh là hạnh phúc đích thực chứ không phải là tình yêu trong quá khức cùng ảo ảnh hạnh phúc xa vời kia…

Con tim chị giờ đây đã khép,chị mong muốn được bình yên, dù trong bình yên ấy chị vẫn phải thường khóc lặng lẽ . Chị sẽ không bỏ rời gia đình này, chồng và con chị. Chị sẽ cố gắng để sống , để vui ..và để tin còn nhiều lắm hoa hồng... Bằng bản năng đàn bà, chị tin, một ngày nào đó chồng sẽ tin chị, những vần thơ sẽ vút cao để anh nhìn thấy trong đó có hình bóng gia đình mà chị đã yêu thương đến cạn lòng.

Nguyễn Thị Việt Hà

Con đường trắng hoa sưa tuôn

VĂN HỌC - NGHỆ THUẬT

Con đường trắng hoa sưa tuôn Cập nhật ngày: 18/03/2012 07:08:51http://www.baocamau.com.vn/newsdetails.aspx?id=21&newsid=20519

Uyên viết thư bảo mùa hoa sưa đã đến. Bạn nhắc tôi nhớ năm 17 tuổi, khi đến Ký túc xá Mễ Trì tìm bạn, thấy những bông hoa bé xíu trắng muốt rụng trải thảm dưới chân, ngước lên nhìn hoa ấy từng chùm như mây trắng trời rung rinh theo gió. Hương hoa không đặc biệt nhưng rất bình yên. Hỏi bà cụ bán nước chè xanh mới biết đó là hoa sưa. Cụ nhai trầu bỏm bẻm, tóc trắng vấn cao, răng hạt na nhưng tiếng nói còn thanh tao hiền hậu: “Ngày trước hoa sưa còn ối ra đấy. Giờ người ta chặt đi nhiều rồi vì gỗ sưa rất quý, thứ gỗ ấy đắt tiền. Đến Hà Nội mà không biết hoa sưa thì chưa hiểu Hà Nội đâu. Hoa ấy còn là hồn người Hà Nội nữa đấy cháu ạ!”. Hoa sưa nằm trong sự trầm lặng trong nỗi nhớ của những con người cả đời gắn bó với “những thăng trầm Hà Nội”. Hoa sưa lặng lẽ trút lá rồi một sáng tháng ba chót vót đầu ngọn ngập tràn sắc trắng hiền hòa của hoa. Ngày ấy tôi cứ kiếm cớ đi sang Mễ Trì chơi để ngắm hoa sưa, ngồi dưới gốc cây uống bát nước chè xanh đến nỗi bà cụ Cải (tên của bà cụ bán nước chè) quen mặt rồi kể chuyện cho nghe. Cụ bảo, hoa sưa theo truyền thuyết là hồn của nàng trinh nữ phương xa gởi đến tình lang là chàng trai ở thành Thăng Long.    Hoa sưa. Tình yêu không trọn vẹn, cô gái kết hồn bạch ngọc phủ đầy vòm cây sưa vừa thay lá nhờ hoa nói hộ tình yêu. Ông lão nhà cụ ngày xưa cưới cụ cũng vào mùa hoa sưa, khi mưa xuân giăng nhẹ tiễn hoa sưa rơi trên cỏ xanh. Mấy mươi năm ăn ở với nhau nồng nàn, cụ ông lại bỏ đi trước cũng vào mùa hoa sưa. Năm ấy, hoa sưa bỗng nở nhiều như tuyết phủ. Nhớ cụ ông, cụ bà mới bán nước chè nơi này xem như đi thay cho cụ ông trên con đường hoa sưa thêm vài năm nữa. Hoa sưa nở chỉ đôi tuần khiêm nhường lẫn vào nhiều loài hoa khác vào độ cuối xuân. Tôi thẩn thơ tìm hoa sưa trên đường Bưởi, Vườn Bách Thảo, Hoàng Hoa Thám, Hoàng Diệu, Phan Đình Phùng… Chẳng có máy ảnh mà chụp, tôi đành nhờ anh thợ chụp ảnh có hiệu gần đấy chịu khó chụp mấy kiểu ảnh, chụp người ít thôi, chỉ cần chụp được cái mặt ngước lên vòm mây trắng muốt chót vót trên cao. Những chuyến đi kéo tôi về phía Nam, mỗi năm đi ngang Hà Nội để về Bắc Giang vào cuối năm, chẳng dịp nào gặp lại vòm trắng muốt tháng ba kia, nhưng câu chuyện tình yêu của bà cụ bán nước chè cứ theo tôi mãi. Uyên kể, Hà Nội vẫn phố nhưng bụi và ồn, hoa sưa vắng đi nhiều. Bà cụ Cải mất đã lâu. Khi còn sống, thỉnh thoảng cụ vẫn hỏi cô gái tóc dài năm xưa sao không thấy tháng ba đến ngắm hoa sưa… Ừ thì, chẳng còn dấu vết của hàng phố, những gương mặt quen, chỉ còn câu chuyện của cụ Cải về tình yêu gắn với hoa sưa bứt rứt một kiếp người./. Bài và ảnh: Việt Hà

Người gieo chữ nơi cửa biển

Người gieo chữ nơi cửa biển - Nguyễn Thị Việt Hà - Báo Cà Mau

25/04/2012 14:08  |  0 lượt xem

Hơn ba mươi năm, mỗi ngày cô Phạm Thị Hương trở dậy từ lúc tinh mơ chuẩn bị giáo án, tài liệu rồi đến trường, lên lớp giảng dạy. Trường THCS Lê Hồng Phong (Phú Tân, Cà Mau) bao nhiêu tuổi là chừng ấy năm cô gắn bó với thị trấn biển nghèo khó mà nặng biết bao ân tình.     Ngôi trường những năm 80…     Tuổi hai mươi tràn căng sức sống, nhiệt huyết, đầy lý tưởng, cô Hương đến vùng đất nghèo khó, sẵn sàng chấp nhận cuộc sống với bao nhọc nhằn, khó khăn để đến với nghề giáo. Trường học khi ấy chỉ là hai dãy, sáu phòng lá tạm bợ. Mùa khô, nắng cháy da. Mùa mưa, cô trò trong lớp học lầy lội, lời giảng xen lẫn tiếng mưa rơi trên mái lá. Mượn mảnh đất nhỏ của dân, hơn mười thầy cô chung tay dựng mái nhà tập thể rồi ngăn tạm bằng những tấm liếp sậy để ở.     Việc học của học sinh nơi đây rất khó khăn. Không chỉ bởi tâm lý bà con: “Cái chữ không đem gạo đổ đầy khạp, không đem cá đầy ghe…”, cuộc sống vất vả với nghề biển khiến nhiều phụ huynh phải cho con nghỉ học mà còn bởi cả thị trấn chỉ có duy nhất một trường Phổ thông cơ sở (Cấp 1 và cấp 2). Muốn đến trường học trò phải thức rất sớm, có em lội bộ hàng chục km. Thương học trò, thầy cô đến từng nhà vận động phụ huynh, chắt chiu từng cuốn sách giáo khoa, vở học tặng học trò, chỉ mong các em trở lại trường. Sống trong lòng dân, được bà con tin tưởng, yêu quý, những gian lao của cuộc sống được các thầy cô nơi đây đổi bằng những nụ cười hạnh phúc.     Sống với nghề bằng lòng hy sinh     Cô Hương chia sẻ: “Mấy mươi năm với nghề, tôi luôn tâm niệm mỗi giờ lên lớp đều dốc hết lòng để truyền thụ kiến thức cho học sinh. Thế hệ chúng tôi lúc bấy giờ đam mê với nghề, một nghề không chỉ đem lại cho con người tri thức, mà còn mang lại cho nhiều người cơ hội học tập để thay đổi cuộc đời. Sau này, một sự khác biệt nữa mà tôi cảm nhận được còn là càng trong thiếu thốn, con người càng yêu thương và gắn bó với nhau hơn.”  Cô Phạm Thị Hương miệt mài chấm bài cho học sinh (Ảnh: Nguyễn Thị Việt Hà)     Theo sự phát triển của đất nước, thị trấn Cái Đôi Vàm dần trù phú hơn, thuộc một trong những cửa biển đầy tiềm năng của tỉnh Cà Mau. Ngôi trường trưởng thành từ trong khốn khó vượt qua biết bao thử thách để trỗi dậy vững mạnh đi lên trở thành một cột mốc giáo dục trong toàn huyện. Trong niềm xúc động chung của nhân dân, của 50 thầy cô cùng hơn 700 học sinh trường THC Lê Hồng Phong đón nhận bằng công nhận đạt chuẩn quốc gia ngày 19 tháng 3 năm 2012, cô Hương bật khóc… Cô khóc vì tự hào chặng đường hơn ba mươi năm qua cô đã sống, dạy học bằng cái tâm trong sáng, bằng sự hy sinh hết lòng của một nhà giáo tận tâm.     Còn một năm nữa cô nghỉ hưu, nỗi nhớ phấn trắng bảng đen hay nỗi nhớ ánh mắt học trò trong veo, khát khao ngồi dưới lớp khiến cô lưu luyến. Bao nhiêu thế hệ trưởng thành từ sự dạy dỗ của người giáo viên đáng kính ấy, trở thành đồng nghiệp của cô, có nhiều em còn là cán bộ cốt cán của địa phương. Khi nhắc về cô Hương, đồng chí chiến sĩ công an Kim Thiên Tường xúc động: “Nếu không nhờ sự động viên dạy dỗ của cô, chắc giờ này tôi lênh đênh trên những con tàu đánh cá ngoài biển, nhọc nhằn mưu sinh…Với cô, tôi chỉ một lòng biết ơn và nhủ mình phải thật cố gắng để đáp đền công ơn ấy…”.    Thầy Vũ Văn Tình - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Cô Hương thuộc lớp giáo viên đầu tiên với tay nghề cao, nhiệt tâm, hết lòng vì học sinh… bám trụ vùng đất này. Cô là một trong những bông hoa tươi thắm trong vườn hoa giáo dục. Cô đã góp phần rất lớn trong sự nghiệp "khuyến học, khuyến tài" tại địa phương”.    Vâng, bông hoa tươi thắm từ tấm lòng cô giáo dành cho học sinh ở miền biển nghèo khó này sẽ tươi thắm mãi kể cả khi cô đã rời bục giảng, hoàn thành tâm nguyện của mình.

- Theo Nguyễn Thị Việt Hà

Hành trình đi tìm hạnh phúc

Thứ Bảy, 21/04/2012 21:33

Xuất phát từ những cảm xúc khác nhau nhưng mỗi bài viết dự cuộc thi Chuyện bây giờ mới kể đều là chuyện có thật, được viết với tình cảm chân thành nhất, sự rung động sâu sắc nhất

“Thầy Nghĩa như một người mẹ đỡ đầu của tôi. Tôi đã viết về thầy với tất cả cảm xúc yêu thương nhất, trân trọng nhất. Những ai ngồi dưới lớp học của thầy đều thấm nhuần ý chí, nghị lực của thầy”- anh Phạm Hoa Quỳnh, tác giả bài viết Người thầy nằm nghiêng, tâm sự tại lễ trao giải Chuyện bây giờ mới kể do Báo Người Lao Động tổ chức sáng 21-4 ở khách sạn Majestic-TPHCM.

Sức lay động mãnh liệt từ sự chân thực

Không chỉ những tác giả đoạt giải hay có tác phẩm vào vòng chung khảo mà đông đảo người thân, bạn bè của họ cũng có mặt ở khách sạn Majestic từ rất sớm để chung vui. Tác giả bài viết Hai mảnh đời - cô gái Cần Thơ xinh đẹp Nguyễn Bé Lê - đã đón xe từ Cần Thơ lúc 2 giờ sáng để kịp đến TPHCM nhận giải.

Điều dễ thấy ở các tác giả là những gì họ viết ra đều xuất phát từ tình cảm chân thành nhất, từ sự rung động sâu sắc nhất trong trái tim mỗi người. Có người tưởng đã giấu kín nỗi niềm “cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay”, có người đã cất giữ kỷ niệm ở một nơi sâu thẳm nhất trong lòng mình… Cho đến khi tình cờ biết được có cuộc thi Chuyện bây giờ mới kể thì tất cả những điều sâu lắng ấy đã sống lại và tuôn trào trong từng con chữ.

Ông Đỗ Danh Phương, Tổng Biên tập Báo Người Lao Động, trao giải đặc biệt của cuộc thi cho tác giả
Đỗ Thị Huỳnh Hoa. Ảnh: TẤN THẠNH

Rất nhiều người có mặt trong lễ trao giải đã nhận xét: Điều khiến những bài viết có sức lay động mãnh liệt chính là tính chân thực của nó. Đó là những ngày tháng oằn mình trả giá cho lựa chọn sai lầm khi chấp nhận cuộc hôn nhân không có tình yêu của tác giả  Nguyễn Bé Lê.

8 tác phẩm đoạt giải Giải đặc biệt: Chuyện cổ tích của anh vàem (Đỗ Thị Huỳnh Hoa). Giải nhất: Những cây xương rồng của mẹ(Nguyễn Thị Việt Hà). Giải nhì: Món nợ (Phạm Kỳ). Hai giải ba: Em tôi (Lê Chí Đức) và Chú tôi (Hoàng Phương Nga). Ba giải khuyến khích: Hạt bỏng ngày xưa (Hoàng Đình Thành), Người thầy nằm nghiêng (Phạm Hoa Quỳnh) và Hai mảnh đời (Nguyễn Bé Lê).

Đó là nỗi day dứt khôn nguôi của tác giả Phạm Kỳ trước Món nợ ân tình mà mình đã “vay” của đồng đội. Đó là tình yêu và lòng biết ơn sâu sắc đối với các đấng sinh thành trong Hạt bỏng ngày xưa của nhà báo quân đội Hoàng Đình Thành hay Những cây xương rồng của mẹ của cô giáo Nguyễn Thị Việt Hà...

Lớn lên từ những hoài niệm đẹp

Có thể nói những bài viết tham gia cuộc thi đều là những hoài niệm. Trong đó, rất nhiều hoài niệm đẹp đã giúp người ta lớn lên, trưởng thành và sống có trách nhiệm hơn.

“Mẹ tôi là một phụ nữ tuyệt vời nhất trong tất cả những người phụ nữ tuyệt vời”- anh Hoàng Đình Thành không giấu được tự hào khi nhắc đến mẹ. Cha anh là bộ đội nên thường xuyên vắng nhà, mẹ một mình chèo chống nuôi 6 đứa con.

Rồi cha mất đi, mẹ lại tảo tần nuôi đàn con nheo nhóc, thiếu ăn là chuyện thường ngày. Thế mà sáng nào cậu bé 9 tuổi cũng được một đĩa bỏng gạo ngon lành trước khi đến trường. Cho đến một ngày, cậu bé nhìn thấy mẹ vừa buộc cua cho chị đem ra chợ bán vừa chớp lấy từng hạt bỏng trong chiếc lò trấu đang nấu cám heo.

Sự xúc động hiện rõ trên nét mặt người tham dự khi nghe những câu chuyện bây giờ mới kể. Ảnh: TẤN THẠNH

Cậu bé đã ôm chầm lấy mẹ, tự hứa sẽ cố gắng học thật giỏi để sau này chăm lo cho mẹ và để gia đình không phải sống trong cảnh khó khăn, nghèo túng như vậy. Những “hạt bỏng ngày xưa” của mẹ chính là những hạt mầm nuôi lớn tâm hồn cậu bé Hoàng Đình Thành.

Trong khi đó, cô giáo Nguyễn Thị Việt Hà tâm sự: “Cuộc đời này có nhiều thử thách nhưng cũng có nhiều sự lựa chọn. Bài viết này tôi muốn gửi đến mẹ dù mẹ không còn nữa. Tôi muốn nói với mẹ rằng chị em con vẫn sống tốt, sống ngay thẳng như lòng mẹ mong muốn”.

Tại lễ trao giải, 100 tác giả có bài viết vào vòng chung khảo được in trong tuyển tập Chuyện bây giờ mới kể đã không giấu được cảm xúc khi nâng niu đứa con tinh thần của mình trên tay. Với họ, đó không chỉ là món quà quý từ ban tổ chức cuộc thi mà còn là một kỷ niệm đẹp “để luôn nhớ đến Báo Người Lao Động như một người bạn đồng hành”.

Ông Đỗ Danh Phương, Tổng Biên tập Báo Người Lao Động: Tôn vinh nghị lực sống Cuộc thi viết Chuyện bây giờ mới kể do Báo Người Lao Động tổ chức khởi động từ ngày 1-5-2011 đã thu hút đông đảo bạn đọc tham gia với nhiều lĩnh vực, đề tài phong phú, đa dạng… Tính đến ngày 31-12-2011, ban tổ chức đã nhận được 497 bài dự thi hợp lệ của các tác giả ở 43 tỉnh, thành trong cả nước và kiều bào. Cuộc thi đã trở thành cầu nối để bạn đọc chia sẻ, gửi gắm tâm sự, cảm xúc về tình yêu, gia đình; những hồi ức về tình đồng nghiệp, thầy trò; những nỗ lực vươn lên trong cuộc sống… Qua đó tôn vinh nghị lực sống, ca ngợi lòng nhân ái và những tình cảm tốt đẹp trong cuộc đời.   Ông Trần Văn Bình, Phó Giám đốc Trung tâm Viettel quận 1 - TPHCM: Lay động và lan tỏa Chuyện bây giờ mới kể là cuộc thi tập hợp được những câu chuyện đời thường có thật. Dù là những hồi ức về chiến tranh khốc liệt, những câu chuyện tình yêu cảm động hay đơn giản chỉ là những suy nghĩ rất riêng của con người khi trải qua biến cố nhưng tất cả đều có sức lay động và lan tỏa; đầy tính giáo dục và giúp nâng cao nhận thức về tình yêu, lối sống cho mọi người, đặc biệt là lớp trẻ. Chúng tôi mong muốn Báo Người Lao Động sẽ tiếp tục tổ chức những cuộc thi tương tự và chúng tôi luôn đồng hành cùng báo trong suốt cuộc thi.

CHUYÊN BÊN LỀ

Quyết vượt lên số phận

Trong các tác giả có mặt tại lễ trao giải cuộc thi Chuyện bây giờ mới kể, có lẽ chị Phạm Thị Khánh Xuân là người có thân hình nhỏ nhắn nhất. Năm nay chị đã 31 tuổi nhưng chỉ cao bằng đứa trẻ lên 8. Tự ti, mặc cảm nên hồi nhỏ, chị rất ít tiếp xúc với người lạ. Mãi đến khi lên TPHCM thi đại học, chứng kiến cảnh cha mình bị người khác khinh khi, dè bỉu, Xuân mới quyết tâm vượt lên số phận và chị đã làm được điều đó.

Hiện chị đã ra trường và có công việc ổn định tại Công ty Bách Khoa Computer. “Câu chuyện Trứng chọi đá mà tôi dự thi cũng chính là thông điệp tôi muốn gửi tới những bạn trẻ không may bị khuyết tật. Cuộc sống dù khó khăn thế nào chăng nữa, chỉ cần ta nỗ lực hết mình thì sẽ vượt qua được” - chị Xuân bộc bạch.

Vui vì được cảm thông

“Dù không phải là thí sinh tham gia Chuyện bây giờ mới kể nhưng tôi lại nhận được rất nhiều từ cuộc thi. Tôi thực sự cảm động vì nỗi lòng của mình đã nhận được sự đồng cảm và chia sẻ của nhiều người”- anh Dương Vũ Linh (lập trình viên Công ty Điện toán Sài Gòn) thổ lộ. Anh Linh chính là nhân vật Sơn Tinh trong tác phẩm đoạt giải đặc biệt Chuyện cổ tích của anh và em của tác giả Dương Trần Ca (tức Đỗ Thị Huỳnh Hoa).

Linh cho biết mãi cho đến khi bài viết được chọn đăng, anh mới nhận được tin nhắn thông báo của tác giả. “Dù tôi và Mỵ Nương vẫn chưa đến được với nhau nhưng tôi cũng cảm thấy rất ấm lòng khi nỗi niềm của mình được chia sẻ” - anh tâm sự.

Vợ chồng cùng thi

Anh Trần Giang Nam là một trong những thí sinh có mặt sớm nhất tại lễ trao giải. Anh Nam tiết lộ: “Hôm nay, tôi có một sự kiện trọng đại nhất đời người nhưng cũng cố gắng đến dự lễ để chia sẻ và chúc mừng những thí sinh đoạt giải”. “Sự kiện quan trọng” mà anh nói là chuẩn bị lên Bình Phước “kiếu rể” để ngày mai rước dâu.

Anh Nam cho biết tình cờ đọc báo biết đến cuộc thi, vốn yêu thích viết lách cộng thêm người yêu - giờ là vợ - cũng tham gia cuộc thi nên anh… tham gia luôn! Tác phẩm dự thi của anh là Chiếc bình thủy tinh, còn bài dự thi của vợ là Chiếc áo ngày ấy.

Phan Anh - Thanh Nga

Gặp gỡ tác giả đoạt giải Chuyện bây giờ mới kể: "Hành trình tìm kiếm hạnh phúc"

(NLĐO)- 8 tác phẩm đoạt giải cuộc thi viết Chuyện bây giờ mới kể được công bố sáng nay, 21-4. 3 giải khuyến khích dành cho các tác phẩm: "Hạt bỏng ngày xưa" (tác giả Hương Phúc), "Người thầy nằm nghiêng" (Quỳnh Phạm), "Hai mảnh đời" (Phận nghèo). 2 giải ba cho các tác phẩm "Em tôi" (Lê Chí Đức), "Chú tôi" (Hoàng Phương Nga). 1 giải nhì cho tác phẩm "Món nợ" (Phạm Kỳ), 1 giải nhất cho tác phẩm "Những cây xương rồng của mẹ" (Nguyễn Thị Việt Hà). Giải đặc biệt của cuộc thi thuộc về tác phẩm "Chuyện cổ tích của anh và em" của tác giả Dương Trần Ca.

Cây “xương rồng” mãi xanh

Nếu một cánh cửa này khép lại sẽ có một cánh cửa khác mở ra. Chị Nguyễn Thị Việt Hà, luôn tin như vậy.
 

Với bài dự thi “Những cây xương rồng của mẹ”, tác giả Nguyễn Thị Việt Hà, giáo viên Trường THCS Lê Hồng Phong huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau đã mang đến cho độc giả nhiều cung bậc cảm xúc về một người mẹ hiền hòa, đức độ, giàu lòng hi sinh…

 

Vượt qua nghịch cảnh

Năm lên 8, ba đi theo người phụ nữ khác, bỏ mặc mẹ và ba chị em sống bơ vơ. Không ruộng đất, không nhà cửa, mẹ chị dắt con về quê ngoại ở Dục Quang, tỉnh Bắc Giang sinh sống. Cái nghèo khó cứ bám riết gia đình chị. Năm 1993, mẹ chị đưa chị và các em lên vùng kinh tế mới ở Madagui, tỉnh Lâm Đồng tìm kế mưu sinh. Ngày đó, nhà chị Việt Hà là cái lán gỗ nhỏ ven rừng, cuộc sống lam lũ với những công việc bình thường như tuốt mây, bẻ măng, đan sọt…

Những giọt máu mẹ đã rơi để có tiền đóng học phí cho ba chị em. Nhà nghèo nên những lần đi cắt rau lợn gần cánh đồng ngô chị Việt Hà “cả gan” hái trộm vì quá thèm. “Khi mẹ biết, mẹ rất giận và bắt chị đi xin lỗi rồi gửi tiền cho chủ. Chủ không giận, không nhận lấy tiền lại cho mẹ chị thêm vài trái bắp. Mẹ chị không nhận mà còn đòi mua thêm bắp mới. Đến giờ tôi còn nhớ mãi bài học ấy”- chị Việt Hà kể lại.

Hãy tin vào cuộc sống Cuộc đời của bất kỳ ai cũng có nhiều thử thách nhưng đồng thời cũng có rất nhiều cơ hội để mình lựa chọn. Mình đang đi trên con đường có nhiều lối rẽ, có lối rãi hoa hồng, có lối rắc đầy gai. Nếu kém may mắn đi trên con đường gai nhọn, đá sắc thì điều ấy cũng chẳng có gì ghê gớm đến mức tuyệt vọng. Bởi khi đi trên con đường chông gai, vất vả ấy mình sẽ nhận ra chân giá trị cuộc sống nên hãy quý trọng niềm vui, hạnh phúc ấy. Cuộc sống như người nông dân gieo hạt, cần mẫn trông chờ hạt nẩy mầm rồi hy vọng một ngày thu hái trái ngọt. Và tôi luôn tin rằng nếu một cánh cửa này khép lại sẽ có một cánh cửa khác mở ra.

Năm 1996, chị Việt Hà đậu 3 trường đại học. Không đủ tiền đóng học phí, chị phải lặn lội từ Madagui về tận Cái Đôi Vàm, tỉnh Cà Mau xin vào công nhân cho Công ty Cadovimex để thực hiện ước mơ học khoa Luật, Trường ĐH Tổng hợp TPHCM (nay là Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn TPHCM). Thế nhưng, cơ duyên lại đưa đưa chị đến học Trường CĐ Sư phạm với số điểm cao nhất và nhận học bổng của Bộ GD-ĐT trợ cấp đến khi ra trường.

Bên cạnh đó, chị còn đứng đầu bảng trong cuộc thi “Tài năng sự phạm” dành cho giáo sinh. Buổi sáng đi học, buổi chiều chị làm phục vụ một nhà hàng gần trường để kiếm tiền trang trải cuộc sống. Tối đến, chị viết báo, viết văn, làm thơ để kiếm thêm nhuận bút gửi cho mẹ lo 2 em học hành. Rời trường với tấm bằng tốt nghiệp loại giỏi, chị xin về dạy tại thị trấn Cái Đôi. Năm 2001, chị là giáo viên giỏi cấp tỉnh và đến năm 2004, chị là hiệu trưởng trẻ nhất tỉnh Cà Mau.

Tình yêu vô bờ
 

Sau khi ra trường có được công việc ổn định, chị Việt Hà đón em và mẹ vào Nam sinh sống để bù đắp những tháng ngày mẹ đã cơ cực. Thế nhưng, người mẹ hiền lành, giàu lòng hi sinh ấy chưa được sống hạnh phúc bên con đã đi xa mãi mãi vì căn bệnh ung thư thận giai đoạn cuối. Mẹ mất, đối với 3 chị em chị là một nỗi đau không nguôi. Cả 3 chị em đều không thể quên được hình ảnh về người mẹ chịu thương, chịu khó, suốt đời vì con.

Chính sự trân trọng những khoảnh khắc tốt đẹp về mẹ đã tạo nên cảm xúc để chị viết “Những cây xương rồng của mẹ”. Chị Hà chia sẻ: “Tác phẩm này, tôi viết trong nỗi nhớ, trong niềm xúc cảm thiêng liêng thốt ra thành con chữ. Viết như những lời thầm thì kể những câu chuyện bất tận về mẹ. Một người mẹ sẵn sàng hứng chịu mọi đớn đau, mất mát để con mình lớn lên đàng hoàng tử tế…”.

Ngày mẹ mất, chị như người mẹ thứ hai lặn lội thân cò, tảo tần làm đủ mọi việc, kiếm tiền nuôi 2 em đi học như ước nguyện của mẹ. Nghĩ lại những tháng ngày chị hai vất vả lo cho các em ăn học, anh Trung - em út của chị Việt Hà kể: “Hồi đó, tôi không chịu nổi cái nghèo, tôi bỏ học đi làm, rồi theo bạn nhậu nhẹt, đánh bài, cãi lời chị. Để thuyết phục tôi đi học lại, chị đã đập gãy chiếc vòng mã não, lấy mảnh vỡ rạch vào tay mình đến chảy máu và nói “Nếu em không nghe, chị chết tại đây”.

Nói về chị của mình, cô em út của chị Việt Hà chia sẻ: “Chị Hà vẫn bán kem, bán sinh tố, chuối nướng, cắt cỏ mướn dù lúc ấy chị đã làm hiệu trưởng. Không chỉ là một người chị yêu thương và hết mực lo lắng cho các em, chị Hà còn là một cô giáo sống trọn niềm đam mê với nghề. Trong mỗi bài giảng, chị đều lồng ghép những câu chuyện từ cuộc sống”. “Điều đó hẳn sẽ làm mẹ tôi tự hào khi những đứa con côi cút sống đầy nghị lực. Những người con sẽ trở thành những nhà giáo chân chính và sống tử tế như điều mẹ mong muốn”- chị Việt Hà cho hay.

Tôi ứa nước mắt thương cho Sơn Tinh và cũng thương cho chính mình

Trong chuyện cổ tích, Sơn Tinh đã đưa được công chúa Mỵ Nương về núi nhưng ngoài đời Sơn Tinh và Mỵ Nương không thể đến với nhau. Dù chia tay nhưng mỗi người vẫn lưu giữ một tình yêu đẹp thời sinh viên. Đó là thông điệp tác giả Dương Trần Ca gửi đến độc giả.

Bài thi “Chuyện cổ tích anh và em” được độc giả đón nhận nhiệt tình. Ai cũng đồng cảm với mối tình đẹp nhưng buồn của Sơn Tinh và Mỵ Nương. Khá bất ngờ khi tác giả Dương Trần Ca của câu chuyện là chị Đỗ Thị Huỳnh Hoa, đang công tác tại Vietcombank. Chị tâm sự: “Lúc mới ra trường, chuyện tình của tôi cũng kết thúc như chuyện tình của Sơn Tinh và Mỵ Nương nên việc đồng cảm và hóa thân vào nhân vật là không quá khó. Khi viết câu chuyện trên, tôi đã ứa nước mắt thương cho Sơn Tinh và cũng thương cho chính mình.”

Kể lại một cuộc tình đẹp

Chị cũng kể thêm Báo Người Lao Động là tờ báo chị đọc hàng ngày. Chị rất thích tôn chỉ và mục đích của tờ báo, nghiền ngẫm nhiều bài ký sự pháp đình , về vấn đề kinh tế, tài chính và luôn đứng về người lao động thấp cổ bé miệng ở trang Công đoàn cùng nhiều bài viết khác.

Vì vậy, ngay khi đọc thông tin cuộc thi, chị đã có ý định tham gia vì ý tưởng cho bài viết này đã có từ trước, trước cả khi hai nhân vật trong chuyện chia tay nhau.

Đây là câu chuyện có thật mà mà Mỵ Nương là con của một bạn đồng nghiệp của chị. Mỵ Nương lúc ấy đang thi tốt nghiệp, dẫn Sơn Tinh đến nhà thăm chị và chị đã rất cảm mến chàng trai hiền lành phúc hậu này ngay từ lần gặp đầu tiên. 

“Trong comment, nhiều người tự xưng là Sơn Tinh, theo tôi cũng bình thường. Bất kỳ ai đã qua thời sinh viên nghèo khó, phải đi làm thêm để có tiền ăn học đều cảm thấy đâu đó nhân vật Sơn Tinh có hình bóng mình. Như trong bóng đêm ở ký túc xá, chỉ cần một giọng ca buồn hòa trong tiếng đàn guitar với điệu bolero chập chùng: Xót xa tôi còn trắng tay hoài, sách đèn nợ chưa dứt nên lận đận truân chuyên… là hàng ngàn sinh viên đều cám cảnh với thân phận mình. Đó là chưa kể hàng trăm sinh viên đã từng đóng vai Sơn Tinh ở Suối Tiên chứ không chỉ Sơn Tinh trong câu chuyện của tôi. Viết về một nhân vật mà nhiều người trông giống như mình cũng là một thành công dù tôi trong câu chuyện này chỉ là người viết tình sử ”- chị tâm sự.

Chị kể nhiều ý kiến khen chê cũng là điều làm chị xúc động, chị chỉ sợ câu chuyện mình viết chẳng ai khen chê thì phải xem lại. Nhưng bất ngờ và hạnh phúc là có nhiều comment rất hay mà chị phải đọc đi đọc lại để học cách diễn đạt ngôn từ, câu chữ, những tự tình của các độc giả bậc thầy này. Ví dụ như: “Xưa nay “anh hùng vẫn lụy mỹ nhân” nhưng hãy “lụy” theo cung cách của một Sơn Tinh hào hùng” hoặc “Tình yêu phải đến từ hai phía, còn xa cách thì chỉ một phía thôi cũng đủ đọa đày”…

Chị từng tham gia nhiều cuộc thi trên các báo nhưng đây là lần đầu tiên chị lấy bút danh Dương Trần Ca để tham gia cuộc thi “Chuyện bây giờ mới kể” trên Báo Người Lao Động.

Mong được giao lưu cùng độc giả

Chị Huỳnh Hoa kể, gia đình khó khăn, chị đã phải bán dạo kiếm sống ở Sài Gòn từ năm học lớp 6. Nhưng may mắn, thời sinh viên những năm đó, chị được Nhà nước hỗ trợ tiền ăn ở, sách vở. Thời gian đó, chị đi học trước mắt là để gia đình đỡ được một miệng ăn vì nhà chị phải chạy gạo từng bữa, lắm lúc phải ăn khoai, ăn cháo thay cơm. Vì vậy mà chị rất đồng cảm với sinh viên nghèo, bươn chải kiếm sống.

“Nếu có một lựa chọn cho kết cục của câu chuyện, tôi sẽ cho nhân vật Mỵ Nương một ngày nào đó sẽ quay lại với Sơn Tinh vì Sơn Tinh xứng đáng với điều đó. Nhưng hiện tại là hiện tại, biết đâu “tình chỉ đẹp khi còn dang dở’” mà bạn đọc nào đã từng nói. Vì vậy, hãy tôn trọng quyết định của hai nhân vật chính”- chị tâm sự.

Chị kể Dương Trần Ca là cái tên chị nghĩ ra sau khi đã thấm bốn chữ thế thái nhân tình trong nghề nghiệp. Thời đi học ở Đại học Ngân hàng TPHCM, chị có học môn học tên là Tiền tệ, ra trường đi làm công việc lúc nào cũng liên quan đến tiền bạc. Ghép từ cuối hai chữ trên chị được chữ tệ bạc. Dù nhiệt huyết với ngân hàng cách mấy, dù sống chết với nghề cách mấy nhưng lắm lúc chị vẫn thấy đắng lòng. Nhưng tiên trách kỷ, hậu trách nhân. Vì vậy, ba chữ Dương Trần Ca có nghĩa là Dương gian, Trần thế, Ca thán. Chị rất mong được giao lưu với bạn đọc qua hộp thư duongtrancaca@gmail.com.

Chị hào hứng: “Nếu câu chuyện của tôi đoạt giải sẽ là một hạnh phúc rất lớn cho tôi và nhân vật Sơn Tinh trong câu chuyện. Còn số tiền thưởng nếu có, một nửa sẽ dành hết để mua sách “Chuyện bây giờ mới kể” để tặng bạn bè, người thân của tôi và Sơn Tinh. Nửa còn lại tôi sẽ làm từ thiện”.

Tâm sự của Sơn Tinh   Phóng viên Báo Người Lao Động cũng đã liên lạc với “Sơn Tinh” của câu chuyện là anh Dương Vũ Linh. Sau đây là tâm sự “Sơn Tinh” gửi Báo Người Lao Động: Chào độc giả Báo Người Lao Động! Tôi là nhân vật Sơn Tinh trong công chuyện, qua những câu hỏi của quý báo, tôi cũng xin chia sẻ những cảm xúc của mình. Lần đầu tiên khi tôi đọc được bài viết trên nld.com.vn, tôi cảm thấy rất bất ngờ khi bài viết đã lột tả được gần như toàn bộ câu chuyện của chúng tôi. Cả tôi và Mỵ Nương (chúng tôi vẫn thường xuyên liên lạc với nhau). Lúc đọc bài viết cũng là lúc chúng tôi như sống lại vào thời điểm đó, thời điểm chúng tôi còn diễn chung và yêu nhau. Bài viết gây cho chúng tôi có cảm giác vui buồn lẫn lộn, vui vì chúng tôi đã có một chuyện tình đẹp, buồn và một chút tiếc nuối khi chúng tôi không thể đi chung con đường, không thể viết tiếp chuyện cổ tích của riêng mình. Nếu được chọn lại tôi vẫn tiếp tục đến với Mỵ Nương, vì tôi luôn nghĩ giữa tôi và Mỵ Nương sinh ra là để gặp nhau và thân thiết với nhau. Điều này có thể được minh chứng khi chúng tôi đã gặp nhau vào thời điểm đặc biệt và đã nhanh chóng yêu nhau. Trong thời gian yêu nhau, hai chúng tôi rất hiểu nhau, có những sở thích và tính tình rất giống nhau. Hiện tại tuy không còn yêu nhau, nhưng chúng tôi vẫn dành những tình cảm đặc biệt cho nhau, chúng tôi là bạn thân nhưng đặc biệt hơn là bạn thân. Hiện tôi chúng tôi đều cảm thấy thoải mái với cuộc sống của mình và luôn cảm thấy hạnh phúc, may mắn khi được quen biết với nhau, đặc biệt là luôn giữ được những tình cảm đặc biệt như vậy. Tất nhiên là vui khi bài viết về mình lại được nhiều người quan tâm đến thế, trong đó có những người đã lớn tuổi với sự lãng mạn trong tình yêu, có những người bạn quen biết chúng tôi. Những dòng nhận xét chia sẻ, thông cảm và khích lệ tôi bước tiếp đến tương lai đã làm tôi ấm lòng hơn, tôi thật sự vui khi họ đã hiểu được câu chuyện mà tác giả đã truyền tải về một chuyện tình đẹp như cổ tích.   Tuy nhiên tôi cũng có một chút buồn khi nhiều người đã không hiểu được thông điệp của câu chuyện và có những lời nhận xét đi quá xa. Nhưng điều đó cũng không quan trọng, cuộc sống luôn có những ý kiến trái chiều về một sự việc mà. Tôi đồng ý với quan điểm của NCC (comment trong bài viết) là "có một tình yêu được gọi là chia tay".   Về phần mình, tôi là người hướng nội, sống thiên về nội tâm và rất tình cảm, rất khác với ngoài sáng sủa luôn cười của mình. Hiện tôi là một lập trình viên tại một công ty tư nhân trong thành phố. Công việc của tôi đang tiến triển tốt và cũng đang phấn đấu rất nhiều cho ước mơ sau này là có một công ty riêng cho mình. Như những người khác, tôi ước mơ sẽ có một mái ấm gia đình hạnh phúc và một công việc ổn định. Cuối cùng trong tôi lúc nào cũng có một hy vọng lại được đón Mỵ Nương về núi hoặc nếu không thì vẫn giữ được tình cảm đặc biệt như hiện tại. Đó là tất cả những gì tôi muốn chia sẻ với quý báo cũng như với bạn đọc. Tôi cũng xin cảm ơn chị và mọi người đã quan tâm đến tôi cũng như "Chuyện cổ tích của anh và em".

Ngọc Thắm - Hồng Đào

Cá khoai thuở nhà nghèo

Phụ nữ Việt Nam cuối tuần - Số báo: 15/12 - Ngày phát hành: 12/4/2012

Cá khoai thuở nhà nghèo Bà tôi thường kể: “Cá khoai hồi đó ở xứ Cái Đôi này gọi là cá nhà nghèo. Cá nhỏ chừng hai ngón tay người ta bỏ lại bến hoặc hốt về cho heo. Cá lớn thì về xúc vài rổ chia cho chòm xóm ăn lấy thảo. Giờ cá khoai có giá rồi thì nhà nghèo lại ít được ăn cá khoai.” Bà nấu cá khoai ngon lắm, lũ trẻ chúng tôi ngày ấy có lẽ bởi nồi cháo cá khoai bà nấu mà lớn lên tươi da thắm thịt. Bà vò nắm gạo thả vào nồi bắc lên lò than hầm nhừ. Nồi cháo trắng pha thêm màu đỏ của tôm biển bằm nhỏ trộn với ít con mực còn trong màu nước cho tăng phần vị biển cùng màu xanh ngăn ngắt và hương thơm bắt mắt, bắt mũi của hành, ngò, cần tàu đậm màu đồng ruộng, sau cùng cá khoai được thả vào nồi chừng 5 phút bắc ra là đã có nồi cháo cá khoai ngon lành. Không có bất kỳ loại thịt cá nào giống như thịt cá khoai, bởi khi cho thịt vào miệng thì tựa như thịt cá tự tan ra mà không cần nhai để cảm nhận hương vị ngọt da diết của nó. Đến cả đám xương dọc xương ngang cũng mền rụm như cọng miến rong xứ Bắc. Ăn kèm có giá sống, chén nước mắm mặn tự nấu màu nâu sánh thả thêm vài lát ớt đỏ xắt mỏng. Bà múc cháo cá khoai “đúng điệu dân làm bếp”, vá mỏng chao nghiêng nhẹ nhàng hớt thân cá trắng ngần. Chừng hai vá là lưng chén cháo. Ăn cháo cá khoai cũng phải ăn đúng điệu, nghĩa là không có cái kiểu “cháo nóng húp quanh” mà phải ăn liền khi nóng còn tê rần rần đầu lưỡi... Sáu người tròn mâm vừa ăn vừa lau mồ hôi, vừa trò chuyện. Bà nhìn chúng tôi ăn, âu yếm nói: “Cá đầu mùa tươi, trong. Trên bến, cá còn nhiều lắm. Mai bà nấu canh mẳn, kho trái giác, chiên giòn cho các con ăn. Cá ngon như vầy mà sao không biết quý...” Nồi cháo đầy mới đó đã cạn. Tình thiệt, bụng tôi đã no nhưng cảm giác vẫn còn muốn ăn thêm. Cháo cá khoai là món không để cho người ta kịp khách sáo đã quen thân. Cháo cá khoai đâu chỉ có vị ngọt “nhứt hạng” quyện với vị bùi thơm gạo mới nở xòe hoa dính nhựa mà dường như đâu đây mùi biển khơi hòa vào tô cháo để khi ta thưởng thức như đang uống mật quê hương xứ sở. Và rồi, mười mấy năm sau, thứ cá thịt thơm ngon lạ lùng này giờ đã lên ngôi. Từ một góc biển, cá khoai đã được đem đi khắp nơi, vào nhà hàng, chế biến ra đủ món thơm ngon dành cho thực khách. Lũ trẻ lớn lên bên nồi cháo cá khoai thuở nhà nghèo ngày ấy giờ đã lớn, có việc làm, được ăn những món đặc sản hấp dẫn khác nhưng chẳng thể nào quên nồi cháo bà nấu. Trong nồi cá khoai bà tôi nấu có cả gió nồng nàn biển cả, niềm vui ngày cập bến, vị thanh tao, ngọt ngào của cá là món ăn trong kí ức tuổi thơ tôi thuở cá khoai nhà còn nghèo. HÀ MY (Cà Mau)

http://www.thegioiphunu-pnvn.com.vn/Tin.aspx?varbaoid=1986&vartinid=11678&varnhomid=3

Thầy Hiệu trưởng của ngôi trường bìa rừng phòng hộ

“Sống có ích, cống hiến và sáng tạo, để từng ngày hoàn thiện và khẳng định bản thân là khát vọng của con người nói chung trong xã hội hiện đại. Tôi không nghĩ nhiều về những trở ngại, khó khăn, thử thách của bản thân khi gắn bó tâm huyết với nghề dạy học mà chỉ nghĩ mình không ngừng học hỏi để vươn lên. Học để làm thầy đã khó, học để xứng đáng làm một người thầy có phẩm chất đạo đức, trọng đạo lý và trọng việc học còn khó biết chừng nào” Thầy Vũ Văn Tình - Hiệu trưởng trường THCS Lê Hồng Phong - Huyện Phú Tân - Tỉnh Cà Mau chân thành chia sẻ.

    1. Gian nan nghề dạy học
    Năm 1978 gia đình thầy Tình chuyển từ Hoa Lư - Ninh Bình đến Thới Bình - Cà Mau làm kinh tế mới. Tốt nghiệp THPT năm 1985 thầy học Sơ cấp Sư phạm Cà Mau, ra trường dạy tại Cái Nước. Quãng thời gian từ năm 1985 đến 1990 là giai đoạn giáo viên rất khó khăn vất vả, nhiều thầy cô con đông, vật chất eo hẹp, đồng lương ít ỏi phải bỏ nghề, trong đó có thầy. Năm 1993, tỉnh Minh Hải khuyến khích giáo viên trở lại ngành, thầy Tình nộp hồ sơ xin trở lại trường cũ. Tốt nghiệp Đại Học năm 1998, đến năm 1999 phòng Giáo dục và Đào tạo Cái Nước điều thầy tăng cường cho trường Tiểu học Cái Đôi Vàm 2, bổ nhiệm chức vụ Hiệu Phó, đến năm 2005 về trường THCS Cái Đôi Vàm làm Hiệu Phó cho đến năm 2007 tách trường, thầy giữ chức vụ Hiệu Trưởng trường THCS Lê Hồng Phong.

Thầy Vũ Văn Tình phát biểu tại buổi lễ đón nhận Bằng công nhận Trường THCS Lê Hồng Phong đạt chuẩn Quốc gia (Ảnh: Nguyễn Thị Việt Hà).

    Kể về thầy giáo Tình ngày xưa, thầy Nguyễn Văn Hiên, Hiệu Trưởng trường PTTH Phú Tân (Thủ trưởng đơn vị cũ của thầy Tình) cho biết: “Khâm phục nhất là nghị lực vượt khó hoàn thiện mình của đồng chí Tình. Gần 2 năm bỏ nghề làm lái tôm, không chỉ nuôi được vợ con mà còn nuôi tôm phát triển kinh tế. Thầy Tình làm kinh tế mát tay, mau thành đạt, tưởng không trở lại ngành nhưng không lâu sau đó xin đi học nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Được cấp trên tin tưởng, đồng nghiệp tín nhiệm Thầy Tình trở thành cán bộ quản lý gần 12 năm nay”.
    2. Những hy sinh đã được đền đáp
    Trường Lê Hồng Phong, một ngôi trường mới tách nằm khá xa Trung tâm thị trấn. Trường ở giữa Làng Cá quanh năm nghe gió lộng từ biển, chất mặn mòi xứ sở ngấm cả vào hơi thở, thầy cô thường hay đùa: “Không giáo viên trường nào mặn mà bằng giáo viên trường mình. Mai mốt xa mùi nồng nàn tôm cá này chắc là nhớ quay quắt”. Trường mới tách, khó khăn vất vả trăm bề là thế nhưng thành tích thi đua dạy tốt học tốt có nhiều khởi sắc. Trong trường ngày càng có nhiều các thầy cô giáo được công nhận là chiến sĩ thi đua, giáo viên giỏi cấp huyện, tỉnh… Từ chỗ tập thể được xếp loại khá đã trở thành tập thể lao động tiên tiến và nhiều năm liền đạt danh hiệu tập thể lao động xuất sắc, được Chủ tịch tỉnh tặng Bằng khen. Bản thân thầy cũng đạt rất nhiều thành tích: Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh, Bằng khen UBND Tỉnh và Kỉ niệm Chương Vì sự nghiệp Giáo dục. Thầy tổ chức công tác xã hội hóa giáo dục rất tốt trong việc huy động các nguồn lực xã hội về tinh thần, vật chất trong công tác xây dựng Trường đạt chuẩn Quốc gia. Ngôi trường mơ ước giờ đây đã thành hiện thực khi việc đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng chuyên môn đã hoàn tất, niềm tự hào ấy khiến bước chân trẻ reo vui đến trường, thầy cô giáo hăng say giảng dạy, bà con nhân dân yên tâm tin tưởng.
    “Thật ra, những gì trường THCS Lê Hồng Phong có được hôm nay là nhờ vào sự đồng lòng của tập thể chứ công sức của tôi có là bao - thầy Tình khiêm tốn nói - Mình sống bằng lương tâm, trách nhiệm cống hiến bằng đam mê, bằng tình yêu nghề và trên hết là sự mẫu mực, giản dị tới thanh đạm. Tôi tin bằng tấm lòng ấy thì bất cứ thầy cô giáo nào cũng có thể dìu dắt, chắp cánh ước mơ cho học trò vững bước vào đời”. Khi tôi hỏi điều gì khiến thầy có đủ niềm tin với nghề, thầy Tình cầm tách trà thong thả nhấp một ngụm rồi nói: “Thế hệ chúng tôi không có khái niệm dấn thân vào những nơi xa xôi để làm nên những kì tích. Hồi mới ra trường hình ảnh đầu tiên đập vào mắt tôi là phòng học làm bằng lá dừa tạm bợ, những em học sinh trông rất thương, ăn mặc thiếu thốn, chân dính bùn đất, áo quần màu phèn, đi học rất xa, có em lội bộ đến 10km đến trường. Không ít những học trò từng lớn lên trong khó khăn, trong niềm yêu thương vô bờ của các thầy cô giáo trở thành những công dân có ích cho xã hội, trưởng thành có vị thế trong xã hội… Niềm tin của chúng tôi đơn giản là đặt cả vào các thế hệ học sinh”.

Trường THCS Lê Hồng Phong tưng bừng ngày đón nhận bằng đạt chuẩn Quốc gia (Ảnh: Nguyễn Thị Việt Hà).

    Chúng tôi dạo quanh sân trường, một khuôn viên rộng, thoáng mát rợp bóng cây xanh, cơ ngơi khang trang, sạch đẹp, hiện đại. Khi được hỏi về bí quyết để vừa hoàn thành nhiệm vụ của một nhà quản lý, vừa làm kinh tế giỏi, thầy Tình tâm sự: “Tôi luôn tâm niệm lời dạy của Bác Hồ “Vì lợi ích 10 năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”, là một giáo viên trước hết Tôi phải hoàn thành nhiệm vụ dạy dỗ các em học sinh, trở về nhà xuất phát từ điều kiện cuộc sống, nên quyết tâm phát triển kinh tế để có điều kiện chăm lo tốt hơn cho con cái và gia đình”. Nhìn lại quãng đường gần 26 năm tận tâm, tận lực, say mê với nghề nghiệp, thành quả mang lại cho thầy thật lớn, cây đời thầy trồng lớp lớp đã trưởng thành. Từ những nguồn thu chính đáng, gia đình xây được căn biệt thự khang trang và đầy đủ tiện nghi tại thành phố Đà Lạt phục vụ cho sinh hoạt của gia đình sau này và tạo điều kiện tốt nhất để 3 người con được học hành tử tế.
    Chia tay thầy Tình khi ly trà đã nguội, nắng lên cao, thầy trò đã dọn dẹp xong phòng học, Tôi ngoái lại ngắm ngôi trường ở bìa rừng phòng hộ nằm yên bình bên cửa sông Cái Đôi Vàm đêm ngày nghe sóng nước xô bờ rì rào, nghe hơi thở quê hương căng đầy trong ngọn gió, từ ngôi trường ấy lớp lớp học trò sẽ lớn lên, học thành tài rồi trở về xây dựng quê hương.

- Theo Nguyễn Thị Việt Hà

Cô giáo mê văn chương

Văn hoá RSS

Cập nhật lúc 15/02/2012, 09:08 (GMT+7)

Cô giáo mê văn chương

(GD&TĐ) - Vừa là giáo viên dạy giỏi, vừa là người viết văn, viết báo không chuyên có nhiều tác phẩm để lại ấn tượng trong lòng người đọc, cô đã nhận được nhiều giải thưởng từ cấp địa phương đến quốc gia. Giàu nghị lực, có hoài bão lớn, cô đã vượt qua bao nghịch cảnh cuộc đời để có được thành công như ngày hôm nay.

Cô giáo Nguyễn Thị Việt Hà

Tuổi thơ nhọc nhằn

Nguyễn Thị Việt Hà chào đời năm 1978 trong một gia đình nông dân nghèo ở Cà Mau. Quê nội của cô ở Nam Định, còn quê ngoại thì ở Bắc Giang. Lúc Hà mới 8 tuổi, là chị cả của hai em thì người cha đã bỏ gia đình đi theo tiếng gọi của tình yêu mới. Nhà không có ruộng đất nên mẹ cô phải tảo tần buôn bán để nuôi ba con ăn học. Ở vùng sâu ngập mặn của Cà Mau khó sống nên cuối năm 1993, người mẹ dắt ba chị em lên vùng kinh tế mới ở Madagui, Lâm Đồng để tìm kế sinh nhai. Bốn mẹ con ở trong căn nhà xiêu vẹo tận xó rừng Madagui luôn ầm ào thác lũ. Nhiều hôm Hà phải theo mẹ vào rừng đi kiếm củi hay làm cỏ thuê để có tiền mua gạo sống qua ngày. 

Khó khăn luôn theo đuổi nên mẹ Hà lại đưa ba con về Bắc Giang, rồi lại từ Bắc Giang trở lại Cà Mau. Tới năm 2004, người mẹ tội nghiệp qua đời vì bệnh ung thư thận giai đoạn cuối, để lại ba người con ở Cà Mau. Lúc này Việt Hà và cô em kế đã ra trường, còn cậu em út đang theo học Cao đẳng Sư phạm.

Nén nỗi đau mất mẹ, không bố, cô thay mẹ dìu dắt các em trưởng thành. Ba chị em sống dựa vào nhau và nhớ mãi chuyện “ba hạt đậu xanh” mà mẹ đã dạy về cách sống, làm người. Trong bài thơ “Người đàn bà cõng nỗi đau trên lưng”, cô đã viết về mẹ với những câu nhói tim người đọc:

Mẹ cõng nắng trên lưng, cõng 

mưa trên vai, trên mắt

Cõng con trong lòng

Cõng mình trên những 

nỗi đau.

Mẹ dạy những đứa con vắt đêm 

thành bình minh

Vắt cơn đói thành khát vọng

Mẹ nhận về mình bãi hoang 

trên cánh đồng nứt nẻ

để vỡ đất gieo hạt mùa 

gió ngược.

Vượt qua gian khó

Năm 1996, Hà thi đậu vào ba trường Đại học nhưng vì nhà nghèo, không thể theo học được. Cô xuống Cà Mau lột tôm ba tháng ở Công ty xuất nhập khẩu hải sản Cadovimex để kiếm tiền lo cho hai em. Với lòng ham học, cô mạnh dạn xin thầy Hiệu trưởng trường Cao đẳng Sư phạm Bạc Liêu lúc bấy giờ là Phan Anh Dzinh chiếu cố cho học. Thầy Dzinh thương hoàn cảnh của Hà, đặc cách cho cô học lớp 17C2 khoa Văn, hệ chính quy. Cô quyết tâm học thật giỏi để có học bổng hầu tiếp tục học lên. Vừa học vừa làm “gia sư”, dạy kèm cho con em một số gia đình, rảnh lúc nào lại tranh thủ rửa chén cho một nhà hàng gần trường. Tối thì viết báo, viết văn để có thêm thu nhập, nuôi hai em. Cứ thế, cô trang trải việc của mình và giúp hai em học hành đến nơi đến chốn. Ngoài ra, cô còn học tiếp Đại học ngành Ngữ văn và Quản lý giáo dục. 

Năm 1999, ra trường dạy học được một năm, Hà nhận tiếp bằng tốt nghiệp Đại học hai ngành học thêm đó. Với sự phấn đấu tu dưỡng cao, năm 2001 Hà đã vinh dự được đứng vào hàng ngũ của Đảng. Rồi năm 2001 cô lập gia đình, hai em cũng đã ra trường có việc làm, khó khăn cũng dần qua đi.

Việt Hà (bìa trái), nhận giải Nhì truyện ngắn ĐBSCL

Vịn vào văn chương mà đứng dậy

Hà có năng khiếu về thơ văn từ bé. Năm 10 tuổi đã là phóng viên nhí, của báo Thiếu Niên Tiền Phong. Từ đó tới nay, cô không ngừng sáng tác đủ thể loại: thơ, truyện ngắn, bút ký, tản văn, bình thơ… Hiện nay, cô là cộng tác viên thường xuyên của nhiều tờ báo và tạp chí từ trung ương đến địa phương, được nhiều giải thưởng văn học cao quý…

Hà đi dạy ngày hai buổi, thời gian dành cho văn chương là lúc công việc, cuộc sống thường nhật của một người giáo viên, người vợ, người mẹ đã tạm lắng xuống. Người ta thường bảo con gái mà dấn thân vào con đường văn chương thì gặp nhiều đa đoan lắm. Nhưng với cô, văn chương là niềm vui, niềm hạnh phúc. Những lúc đau khổ, cô “vịn vào văn chương mà đứng dậy”. Hà cho biết về quan niệm văn chương của mình: “Với tôi, văn chương còn là ơn nghĩa. Là ‘nghĩa’ vì nó bồi đắp cho tôi lòng yêu thương, có duyên gặp được những người ân tình. Tôi còn được gặp bao phận người tận khổ nhưng vẫn sống tốt đẹp. Tôi không còn cô đơn khi bên cạnh mình có nhiều người tốt, và có văn chương là người bạn thủy chung. Là ‘ơn’ vì văn chương đã góp phần nuôi sống ba chị em và cả sự nghiệp chúng tôi đang có được. Văn xuất phát từ tâm hồn và cuộc sống đa sắc màu. Tôi đến với văn chương đơn giản và phức tạp như thế đó! Và viết gì cũng được, miễn điều đó xuất phát từ trái tim mình. Viết như là để thở”. 

Viết văn chỉ là nghề “tay trái” của cô, vậy nó có ảnh hưởng gì đến nghề “tay phải” là dạy học? Hà tâm sự: “Tôi đến với văn chương như cái cách của bao nhiêu người đến với thứ ánh sáng nghệ thuật mê đắm này, nghĩa là đam mê, khát vọng và có một chút duyên may. Tôi bắt đầu tập viết những bài thơ, những bài văn ngắn khi còn học lớp 3 và được báo Thiếu Niên Tiền Phong đăng. Những khoản nhuận bút đầu tiên đủ cho tôi mua các bộ sách văn học kinh điển, như: Tiếng chim hót trong bụi mận gai, Những người khốn khổ, Ruồi trâu, Cuốn theo chiều gió, Ngôi nhà có bẩy đầu hồi, Con tàu trắng, Nhà thờ Đức bà Paris, Anna Karenina, Tội ác và hình phạt… Những cuốn sách ấy làm tôi say mê, bồn chồn. Tình yêu văn chương cứ ngấm dần, đến một lúc nhận ra mình không thể từ bỏ văn chương được. Tôi trở thành cô giáo dạy văn là vì thế. Như là một cái duyên, văn chương và nghề giáo có sự tương đồng nên nhiều nhà văn, đồng thời lại là nhà giáo. Nghề giáo là một nghề rất khó vì nó luôn phải tuân theo những khuôn mẫu, mô phạm. Trong khi đó, viết văn, làm thơ là sự sáng tạo và bung phá không ngừng. Viết văn giúp tôi dạy văn linh hoạt và hay hơn, bớt khô cứng trong giờ giảng, còn nghề giáo cho tôi sự trầm tĩnh, chín chắn. Khi đặt bút viết điều gì, tôi thường nghĩ: Đồng nghiệp khi đọc sẽ nghĩ gì? Học trò đọc sẽ nghĩ gì? Chính điều ấy khiến tôi có trách nhiệm với từng con chữ mà mình viết ra”.

Vĩ thanh 

Hà cho biết, trong tương lai cô vẫn viết như hít thở khí trời. Nghĩa là vẫn mong tác phẩm của mình được in báo, in sách, và ước được độc giả cầm quyển sách hay bài báo của mình mà suy nghĩ, nghiền ngẫm về nó. “Tôi biết cuộc đời của bất kì ai cũng có nhiều thử thách nhưng đồng thời cũng có rất nhiều cơ hội để mình lựa chọn”- Hà nói

Mười ba năm dạy học và mười sáu năm viết văn, làm báo là khoảng thời gian để cô hiểu thế nào là con đường văn chương gập ghềnh nhưng cô không thể bỏ, dù con đường ấy đi không bao giờ tới đích, càng đi càng thấy xa ngái. Bởi khi đi trên con đường chông gai, vất vả ấy mình sẽ nhận ra chân giá trị cuộc sống. Và vì thế, Hà càng quý trọng niềm vui, hạnh phúc, không thể bỏ văn chương. 

Lê Xuân