CHỐN RIÊNG

Chiều nay em khóc run vai, anh lẳng lặng đứng bên cửa sổ không dỗ dành em như mọi khi. Em vùng vằng bỏ về, anh cũng không chạy theo kéo em lại, ôm em vào lòng để cơn tức tưởi kia không còn nữa. Mình sẽ sánh bước trên lối nhỏ trong chiều gió rất nhẹ, nắng rất nhạt, trời rất trong… Một buổi chiều êm như thế chúng mình sẽ thốt những lời yêu thương chứ chẳng phải những giận hờn và nước mắt em rơi mau.

Nhưng… em khóc vì anh đã giật lại cuốn nhật kí của mình trên tay em và lạnh lùng nói: “ Em đừng bao giờ xem những thứ riêng tư không phải của mình”. Em đã khóc vì trưa nay anh đón em trễ hơn 1 giờ khiến em chỉ kịp ăn qua quýt tô phở rồi trở lại công ty khi em vẫn chưa được anh giải thích lý do. Em lại trách rằng anh đã không xem em là số 1 khi hủy cuộc hẹn vì những việc em cho là “ linh tinh”.

Cuốn nhật kí, hẳn chẳng có điều gì to tát nhưng chính là nơi riêng tư nhất, nơi một gã đàn ông mạnh mẽ sống thật với lòng mình. Nghĩa là sẽ có lúc anh vui như một đứa trẻ khi nhận được lời khen ngợi, động viên khích lệ từ mẹ, sếp, anh em đồng nghiệp công ty; có lúc anh ném bực bội vì những điều không vừa ý trong công việc hay những va chạm trong cuộc sống; có lúc anh xúc động vì một nghĩa cử đẹp anh bắt gặp hay chính anh nhận được; có lúc anh buồn muốn khóc dù khó chấp nhận những giọt nhạy cảm ấy rơi ra từ khóe mắt đàn ông hay đơn giản là những lúc vắng em mà nỗi nhớ cồn cào lên mãi… Những điều ấy, nơi một người đàn ông chững chạc, trưởng thành, có vẻ bề ngoài đạo mạo không ai nhìn thấy. Anh sẽ trút cả vào cuốn sổ nhỏ em đã cầm trên tay buổi chiều nay. Lòng tự tôn của một người đàn ông chưa sẵn sàng để em khám phá ra tất cả trước khi anh thổ lộ cùng em. Anh chỉ muốn bản thân mình có một chốn rất nhỏ để bộc bạch những điều không thuộc về hai ta em thân yêu ạ. Điều đó em có cho là đã xúc phạm ?

Yêu em, anh đã bỏ rất nhiều thói quen của mình: lang thang café với bạn; la cà trong hiệu sách quên thời gian; ở lại công ty chu toàn tốt nhất, kĩ nhất công việc của mình không quan tâm đến bất kì điều gì; ngủ nướng cả ngày chủ nhật bù cho cả tuần bận rộn, vất vả… Anh dành nhiều thời gian dỗ dành, chăm sóc em. Được nhìn thấy em cười, đón nhận những nũng nịu anh thấy mình hạnh phúc. Nhưng em sinh ra dường như chỉ để giận hờn, trách móc…Anh sơ ý nói một lời không khéo, em giận. Anh bận việc công ty không báo trước, em hờn. Anh góp ý rằng chiếc áo em đang mặc không hợp với em vì nó mỏng quá, trễ cổ quá, em tủi thân chê anh “ cổ hủ”. Anh trót gọi món ăn không đúng sở thích của em, em trách…Anh yêu em vô ngần nhưng em có biết rằng chính những điều nhỏ nhoi ấy khiến anh bắt đầu mệt mỏi.

Như trưa nay anh tới trễ vì bận đưa một cậu bé lạc mẹ trên đường về nhà… Khổ nỗi cậu bé nhỏ quá, không nhớ địa chỉ về nhà nên anh phải chở cậu bé đến đồn công an gần nhất, phải ở lại một chút dỗ dành và mua thức ăn cho bé đến khi mẹ tìm ra bé. Khi nhìn thấy người mẹ trẻ ôm chặt lấy con trai bé bỏng chan hòa nước mắt anh hạnh phúc vô cùng. Anh đã chạy như bay trên đường đến đón em, định kể em nghe về câu chuyện ấy. Anh đã không kịp kể khi em mưa nước mắt và những lời trách móc nặng nề rằng: “ Anh ích kỉ chỉ biết nghĩ đến bản thân mình. Anh không yêu em như ngày xưa nữa…”. Anh không nói được gì… Bữa trưa vội vã nặng nhọc…

Những chuyện “ linh tinh” trong mắt em nhưng quả thực ấy là những chuyện quan trọng của anh em ạ. Anh từng kể rằng anh chỉ sống với mẹ, cha anh mất sớm, mẹ tần tảo sớm hôm nuôi anh ăn học thành tài. Khi anh lên thành phố làm việc, mẹ vẫn cặm cụi với củ khoai, cây lúa, chăm mảnh vườn xanh tốt mong chờ con trai rảnh việc trở về. Nhớ mẹ nhưng anh không thể thường xuyên về thăm. Anh chỉ biết gởi thương gởi nhớ vào chai dầu xoa bóp anh mua tận ngoại ô, vào tấm áo lụa mỗi khi có lương thưởng, vào mấy gói kẹo bánh mẹ chia cho trẻ con hàng xóm. Việc linh tinh của anh là tần ngần ngắm bà cụ bán hàng rong góc phố sao giống mẹ mình đến quên đèn đò đã chuyển sang đèn xanh để em phải nhắc thật lớn mới giật mình phóng xe. Việc linh tinh của anh là mỗi tháng lại xuôi xe bus về thăm mẹ, xem lại trái bếp, viên gạch lợp mái hay đan lại hàng rào đã mục để em một mình mong chờ anh. Việc linh tinh của anh là mỗi tháng đem một phần tiền lương vào đưa cho một quán bán cơm từ thiện cho trẻ mồ côi mà không đủ tiền để mua cho em một chiếc váy hàng hiệu..

Chiều nay, khi anh đứng bên cửa sổ mà không quan tâm việc em đang hờn tủi bỏ về… Em có biết ngay trong lúc đó anh nghe thấy tiếng nhỏ nhẹ của một cô bé học cấp 3 đang giảng bài cho mấy đứa trẻ con đánh giày. Chiều nào cũng vậy, cô bé trở thành cô giáo dịu dàng, bao dung nhân hậu của hơn chục đứa trẻ con không được đến trường. Chúng đã biết đọc, biết viết nhờ vào tấm lòng thánh thiện của cô bé ấy.

Anh vẫn yêu em vô cùng…Anh chỉ ước giá mà em biết nghĩ nhiều hơn cho anh và cho mọi người thì em sẽ đẹp lên rất nhiều…

Nguyễn Thị Việt Hà

P/s: Bài đã sử dụng trên Thế Giới Phụ Nữ số 19/12

HOÀN NGUYÊN

Truyện ngắn

 Đêm nay Sài Gòn mưa, những khi Sài Gòn mưa thế này thì nơi đâu đó có Bão ... Bão làm mưa, làm cho con người ta phải lo, làm người ta buồn. làm tôi nhớ quê, nhớ má, nhớ em Huệ da diết…

  Suốt những năm tháng tuổi thơ, tôi đã khóc vì bí mật khủng khiếp: tôi không phải là con của má tôi. Không như cách hành xử phân biệt thường thấy với con nuôi, tôi không bị má bị hắt hủi mà ngược lại má  thương tôi rất nhiều như để bù vào cái khoảng thiếu hụt mà má không hề biết tôi đã phát hiện ra. Tôi tìm cách chống đối người đã nuôi dưỡng tôi. Bằng cách này hay cách khác, tôi luôn vùng vẫy trong vòng tay của má dù tận trong thẳm sâu tôi yêu má, cần có má. Chỉ là tôi cố tình để được mọi người chú ý đến mình bằng những trò láu cá như tự làm mình chảy máu, làm vỡ đồ đạc, hoặc dầm mưa cho đến khi cảm mạo. Tôi đã thèm khát tình cảm đến mức ích kỉ như thế đấy!

Má sanh em bé, không còn nhiều thời gian dành cho tôi như trước. Ba đi tối ngày ít khi ở nhà, má  như cái bến vắng lặng không thuyền neo đậu. Giấc mơ trẻ thơ chỉ là những cơn bàng hoàng khủng khiếp khi tôi nghĩ một ngày nào đó má sẽ giết tôi đi vì đã sanh con ruột. Tôi ghét em, mỗi khi má đi mần để  em tôi coi, tôi luôn tìm cách ngắt nhéo em bất kể nó chơi đùa hay mè nheo. Má về hỏi những vết thâm tím trên người em, tôi nói dóc má, em té. Má không hỏi gì thêm chỉ nói: “ Em còn nhỏ hay leo trèo, con coi em kĩ kĩ cho má”.

Một lần, khi em Huệ lên 4 tuổi, em làm lem mực cuốn tập toán của tôi, tôi nổi giận cầm luôn cuốn sổ phang vào mặt em, em khóc ré lên, máu từ mũi, môi chảy đỏ. Tôi sợ quá cắm cổ chạy ra khỏi nhà với ý nghĩ: “ Lần này má sẽ giết mình thật. Y như trong chiêm bao”. Bước chân của một con nhỏ mới lên 10 tuổi hoảng hốt  băng trên con đường đất gập ghềnh với cái ý nghĩ kì cục đó. Tôi mải miết chạy, chạy mãi vì tưởng tượng sau lưng mình ba má tôi đuổi theo, trên tay cầm gậy gộc. Đến khi mệt rũ, tôi nằm trên mặt ruộng vừa qua vụ gặt còn trơ lại lởm chởm những gốc rạ, tôi mới nhận ra trời đã xám đen, buổi tối nhập nhòe ánh lửa ma đây đó khắp cánh đồng. Đêm thăm thẳm, vài tiếng chim thảng thốt giật mình.Tôi co người sợ hãi, khóc thét lên, tiếng khóc của tôi va vào mặt sông, dội lên màn đêm, lan trên cánh đồng thê thảm. Cái khoảnh khắc trơ trọi trong không gian mênh mông ấy sau này cứ găm mãi vào kí ức của tôi.

Tôi sống lăn lóc như cỏ hoang, tự học mọi thứ ở đời, đi ăn xin để sống. Đó là những ngày tăm tối dài khủng khiếp, trái tim non nớt của tôi đã kịp cảm nhận thế nào là khổ ải. Mỗi khi bị xua đuổi như một đứa ăn cắp, tôi lủi thủi ra cuối chợ khóc rấm rứt. Muỗi bu đen, cuối chợ nhớp nhúa, hôi tanh mùi rác rưởi, rau quả thối dồn lại, tiếng chó hoang tru lên trong đêm tối, tiếng mèo hoang đẩy tôi vào sự tuyệt vọng vô biên, quấn mảnh bao tải lên người tôi nằm mơ được má tìm thấy đón về, kể cả đón về chỉ để ghiết tôi chết đi bởi những tội lỗi tôi gây ra thì cũng đỡ cực hơn cái cảnh sống vầy.

Rồi má cũng đón tôi về thật. Má tìm tôi khắp nơi, nhắn người chung xóm làm ăn phương xa, dặn khách thương hồ nếu vô tình nhìn thấy con nhỏ Mai gầy gò, trán dô ra bướng bỉnh báo tin dùm, má đội ơn. Má chèo xuồng ngược dòng chở dừa bán lấy tiền làm lộ phí vừa tìm con. Má mang theo con Huệ trên đường xuôi ngược để kiếm cho bằng được đứa con gái nhặt bên lề đường tự kỉ lạc loài.

Đó là một buổi chiều muộn khi tôi bới móc cần xé rác xem có thứ thừa thãi nào nhét được vô bụng không thì nghe tiếng gọi:“ Con Mai, con Mai đó có phải không? Mày bỏ đi đâu đến giờ má mới tìm thấy mày hả con”. Tôi ngó lên, trời đất ơi má tôi đó. Mái tóc lúc nào cũng búi củ tỏi cắm nhánh đước xuyên qua tóc để lộ đôi gò má cao mà thiên hạ xì xèo là má tôi có tướng sát phu không lẫn vào đâu được. Con Huệ đứng kế bên gọi: “ Chế Mai, em nè”. Bàn chân tôi líu ríu chạy chực ngã, hai hàng nước mắt chảy dài, nhịp tim đập thổn thức. Tôi ùa vào lòng má, vục mặt vào ngực má nghe mùi mặn mòi sông bể, nghe mùi nắng gió ám lên da thịt má, nghe mùi củi khổ, lá mục, hương khói đốt đồng má mang từ ở quê đi tìm tôi. Tôi ôm lấy em, lật mớ tóc em rối tung coi cánh mũi, khóe môi có thẹo không khi cuốn sổ có gáy to tôi phang vào mặt em chảy máu khi đó.

Má tôi lấy ống tay áo sờn rách quệt  nước mắt biểu:

- Thôi, xuống xuồng, về nhà với má.

“ Về nhà với má” câu nói đó của má khắc vào tim óc tôi dấu ấn ngọt ngào nhất, bình yên nhất, đẹp đẽ nhất trong suốt cuộc đời tôi mà không có điều gì trên cõi nhân gian này có thể hay hơn, ấm áp bằng. Má đưa cho chị em tôi cái bánh bao không nhân đã nguội ngắt cứng còng biểu ăn lót dạ chừng nào về đến nhà má nấu cơm nóng cá sặc kho khô, canh rau tập tàng cho ăn, nghe má nói tôi cũng đủ nhiểu nước miếng thèm thuồng. Lâu dữ tôi đâu có được ăn cơm má nấu. Ngay lúc đói, tôi ăn bánh bao ngấu nghiến, em Huệ thấy vậy đưa tôi:

-        Hai đói lắm phải hôn? Hai ăn cái phần này của em đi.

Má nói:

-        Má với Út ăn hồi xế, em đưa thì con ăn đi. Về tới nhà con thèm ăn gì má cũng nấu con ăn ngheo.

-        Con không muốn gì trọi trơn. Chỉ muốn có má thôi. Còn má thì cái chi cũng có.

Tôi ôm em khóc rưng rức, dòng sông im lìm không tiếng động, chỉ có tiếng khua chèo lùa nước rào rạt của má, chỉ có tiếng búng nước tanh tách của tôm cá cong mình nhẩy lên mặt sông, chỉ có nhịp thở của má khi cố rướn mái chèo đưa con thuyền gối lên lườn sóng. Tôi ôm em đắp ngang người cái áo khét nghẹt mùi mồ hôi của má ngủ  gọn hơ trong lòng xuồng đã được má làm cà rèm che chắn.

Bỏ nhà lang bạt cả năm vô tình tôi ngửi được cái mùi sang trọng còn sót lại trong thức ăn của mấy nhà hàng dục bỏ trong xe rác lẫn mùi bần hàn từ cống rãnh, rác rưới, hôi hám ngay trên mình tôi. Ngày nào tôi cũng nao nức nhớ mùi quê xứ mình. Mùi phân heo gà lẫn tiếng cục tác, quác quác, ụt ụi, éc éc. Mùi lá mục ẩm mốc, đườm đượm hắc hắc, nhất là sau mùa mưa càng xộc len là đà nằng nặng. Mùi cơm chín nấu bằng củi nổ lép bép hay của đám lá tai tái bén lửa. Ngày còn nhỏ tôi hiểu tại sao người xưa hay dùng khói để tả nỗi nhớ quê giờ thì tôi hiểu. Khi tha hương tôi mới hiểu, nhìn ngọn khói nhẩy loi choi trên nóc nhà ở quê người mà tôi nhớ quê mình đến cồn cào gan dạ, tôi thèm được ngồi bên cà ràng ấm nóng đợi má sai biểu tôi làm chuyện này chuyện nọ.

Má  bệnh nặng, em tôi lấy chồng Đài Loan lấy tiền chữa bệnh cho má. Khi đó tôi đang học trung cấp kế toán trên Sài Gòn. Ngày em đi má điện thoại cho tôi, giọng má ríu lại, gẫy gấp khúc vì vừa khóc vừa nói: “ Con Huệ nó đi rồi, nó để tiền cho má chữa bệnh, cho con đi học nè. Mai mốt không biết nó có đường về quê không? Mày học xiết thành nghề về với má nghe con”. Ôm cứng cái ống nghe  của thím chủ nhà trọ tôi bật khóc không nói được tiếng nào.

 Tiền lấy chồng của Huệ cũng không cứu nổi má, sau đó ít lâu má tôi quy y tiên tổ. Ngày má chết, ba cũng không về, em tôi từ ngày đi lấy chồng xa xứ cũng bặt vô âm tín. Nghe bà con mấy người đi Đài Loan cùng đợt với Huệ nói lại là số em tôi xui lấy phải ông già nông dân Đài Loan nghèo xơ xác. Em tôi tối ngày ngoài ruộng mần quần quật chưa kể đến việc làm tất cả công việc nhà. Tôi cắn môi đến bật máu, oán trách bản thân kinh khủng sao không lo kiếm tiềm cho má để em phải khổ sở như vầy. Hình ảnh em sống tủi nhục, câm lặng, chịu đựng đòn roi nhà chồng cứ hiện ra xoáy vào tôi, dày vò tôi. Đường về quê chịu tang má của em có khi lại là điều viễn vông. Đám ma má tôi vắng tanh, buồn thảm không kèn trống, chỉ có cái khăn trắng tôi đeo. Nghe chòm xóm kể ngày má cưới chồng cũng lạt nhách, về nhà chồng không món đồ hồi môn, không mâm bàn cỗ quải …Thả nắm đất trên mả của má, tôi chỉ cất được tiếng:“ Má chết yên nghen má”, tiếng tôi nghẹn lại như mắc cục gì đắng, cứng, quá khổ ngang họng. Tôi muốn báo tin cho Huệ hay để nó tìm cơ hội lần hồi về quê thắp nén nhang cho má nhưng không biết em ở chốn nào ở đất Đài Loan xa xôi đó. Lòng tôi thắt lại khi nghĩ về em bởi mối xa xót thương yêu đứa em thưở bé từng bị tôi hắt hủi.

Tôi sợ nghèo, sợ như ma như quỉ ,dù phải sống với nó từ khi sanh ra đến giờ. Má chết, em bặt tin, tôi bỏ học đi kiếm tiền với hi vọng thoát khỏi kiếp nghèo khó đeo đuổi. Tôi tìm đến một vũ trường có tiếng ở quận 1, Sài Gòn khi đọc được thông báo vũ trường tuyển dance. Tôi quên hết mùi quê, quên lời má dặn, cố lột bỏ gốc gác miền Tây phèn đặc để phủ lên mình lớp vỏ của một cô gái thị thành sành điệu. Tôi ước có thể lọt vào tầm mắt của một đại gia nào đó trên tay cầm từng tệp tiền đô ngồi đếm, xài đồ hiệu, đi xe hơi, vàng bạc đeo trĩu nặng.Ước mơ đó không dính dáng gì đến luống cày, đồng lúa, con trâu – cái nguồn gốc xuất thân của tôi.  Tôi học nhanh những động tác uốn éo, mơn trớn. Tôi dính bầu trong một lần đi khách. Tôi phá bỏ bào thai không mong muốn đó trong một phòng mạch tư. Tôi tiếp tục điên cuồng trong giấc mơ đi tìm đại gia. Đại gia không thấy đâu, chỉ có nỗi nhục ê chề khi khách đến bar nhẩy lên sân khấu mơn trớn, sờ soạng và có thể nhét tiền vào bất cứ đâu họ muốn.

  Thành thực mà nói, tôi không nhớ được gì nhiều từ lý thuyết nhà trường. Tôi cũng không day dứt vì lỗi phải với ai trong khi suốt thời thơ ấu tôi đã tự cho mình chẳng là gì cả? Chẳng thuộc về ai? Tôi không đi tìm gia đình mình kể cả lúc má  mất.Người đàn bà đã sanh ra tôi nhưng rồi lại bỏ rơi khi tôi vẫn còn khát sữa mẹ đã khiến tôi không hề có một chút ý niệm gì. Tôi đã thèm thuồng những lời nói thương yêu, những cử chỉ dạy dỗ ân cần biết chừng nào nhưng tôi không thể chịu đựng được cái cảm giác yếu đuối, tội nghiệp. Tôi trân mình tỏ vẻ bất cần  thậm chí ngang ngược. Má bỏ tôi đi, tôi cũng bỏ tôi luôn trong quán Bar, vũ trường. Tôi không oán trách bất cứ ai đã xô tôi vào con đường này, nhưng có đôi lần, trong những đêm khuya khoắt, khi phải tự đối diện với chính mình, với những nỗi đau thăm thẳm trong tâm hồn, tôi lại nghĩ: “Phải chi má còn sống, cuộc đời mình sẽ khác?”. “ Về với má” lời má nói xốn vào lòng tôi, vò xé tâm can, lúc ấy tôi cũng có ý nghĩ sẽ trở về miền Tây trồng rau, nuôi heo gà trên thửa đất má tôi để lại. Tôi nghe mấy người dưới quê lên nói giờ người ta múc đất thành vuông nuôi tôm, chỗ trúng, chỗ thất. Cánh đồng giờ chỉ thấy mênh mang những vuông tôm, đất bạc màu trắng xóa, những thân dừa chết lặng cam chịu xác xơ. Từ ngày chuyển dịch vùng nuôi tôm, bà con giờ chỉ trông đầu tháng, giữa tháng để xổ tôm. Người ta chưa thể trồng rau trên vùng đất bị nhiễm mặn. Xung quanh đất má tôi cò đậu trắng bờ, tôm thất, nợ ngân hàng chất đống, chuốidừa chết sạch, rau trồng còi cọc, heo gà nay nuôi mai chết. Hồi má tôi còn sống trong vườn đủ thứ dừa, chuối, ổi, rau, dưới kênh đủ thứ cá bổi, sặc, phi. Vườn má tôi không múc nuôi tôm nhưng xung quanh bà con nuôi tôm nên đất nhiễm mặn, nghe nói cỏ hoang mọc thành bờ, thành bụi. Thảng trong ý nghĩ tôi muốn trở về rồi lại rươm rướm nước mắt nghĩ tôi về đó trọi trơ có ai đâu mà về chi?. Tôi có ám ảnh, day dứt thiệt nhưng rồi mọi ám ảnh, day dứt muốn về quê đã bị những trận say bí tỉ đã xóa sạch. Chỉ còn lại những đêm quay cuồng trên sàn, với hơi men ma mị và với những người đàn ông coi tôi như món đồ giải trí. Tôi quen với sự mạt sát, sỉ nhục, đánh ghen đến mức nếu ai tỏ ra dịu dàng, quan tâm càng khiến trái tim tôi tổn thương, càng khiến tôi quẫy đạp phá phách làm ngược lại cái khát thèm dồn nén tận sâu thẳm lòng tôi.

Tôi không biết đó là bi kịch hay hạnh phúc khi được gặp sự quan tâm dịu dàng từ một người đàn ông tử tế. Chuyện của tôi na ná như mấy bộ phim Hàn Quốc sướt mướt người ta vẫn coi trên ti vi. Đó là một đêm sau khi tôi bị gã đàn ông bao tôi vứt lại lề đường trong một cơn say khướt sau khi đã “ xài” tôi tối đa. Tôi không còn có thể trụ lại khi trên sàn có rất nhiều các em gái  trẻ đẹp hơn thay thế. Tôi trở thành gái đứng đường, hạ thấp hơn nữa cái giá vốn đã quá rẻ mạt của mình. Một lần đi khách tôi gặp anh, người đàn ông kì lạ của cuộc đời tôi. Anh không cư xử với tôi như cách cư xử của bao gã đàn ông với một con điếm. Anh nói tôi đừng làm cái việc nhơ nhuốc đó nữa kiếm cái nghề tử tế mà làm. Anh cho tôi số tiền đủ để học một cái nghề nuôi sống mình. Người đàn ông đó gieo vào tôi thứ ánh sáng của hy vọng trong cái lúc cả tinh thần và thể xác của tôi như một thức cặn bã đáng ghê tởm. Tôi cảm nhận anh tìm đến tôi không chỉ vì như cầu truy hoan để giải tỏa những căng thẳng trong công việc, gia đình mà bởi anh cô đơn quá cần một người không biết rõ về anh để nghe anh tâm sự. Anh nói nhiều điều về các mối quan hệ cuộc sống, công việc nhưng tuyệt nhiên không cho tôi biết cặn kẽ về anh, duy nhất một lần anh nói về vợ, đó là một người phụ nữ con nhà gia giáo, thuần khiết và kiêu hãnh.

-        Vì sao có một người vợ như thế anh lại tìm em? – Tôi hỏi.

-        Đó không phải là chuyện em được biết – anh trả lời ngắn gọn.

 Tôi thay đổi nhiều, đi khách ít hơn. Như mọi con điếm, mọi ánh nhìn khinh bỉ của mọi người vẫn ném vào tôi, không buông tha quá khứ đen tối của tôi. Tôi quyết định chuyển phòng trọ khi đã học thành thạo nghề làm móng. Tôi phát hiện mình yêu anh, dù không dám thể hiện điều đó, tôi không phải là đứa con gái trong sạch để xứng đáng với một người đàn ông như anh dù chỉ là một người tình trong bóng tối. Tôi quằn quại trong sự chịu đựng âm thầm cố tẩy rửa quá khứ của mình để chỉ mong khi anh tìm đến không có ám ảnh cái dơ bẩn của một đứa con gái hư hỏng sa vào nghề bần cùng bán thân nuôi miệng. Chỉ cần như vậy tôi đã thấy mình hạnh phúc. Cho dù anh luôn giữ một thái độ ân cần sòng phẳng “ ăn bánh trả tiền”. Không gì khổ sở bằng cái cảm giác khi nghĩ trong mắt anh, tôi vẫn chỉ là một con điếm, không hơn không kém.

Anh lại đến tìm tôi, rất khuya, khi đã say khướt. Anh bảo đừng đụng đến anh, anh chỉ cần một chỗ nằm yên ổn. Anh lè nhè kể về cuộc hôn nhân kiêu hãnh,  niềm kiêu hãnh của anh và vợ anh đang tồn tại trong một ngôi nhà lớn đến mức sắp sửa bật tung mọi thứ. Anh nói một mình lảm nhảm rằng người càng có học thì càng nhiều trò khốn nạn và bi kịch của anh là không bao giờ chịu thừa nhận sự khốn nạn của mình, không dám nhìn vào bi kịch của mình. Tôi không hiểu hết những lời anh nói nhưng tôi có thể hiểu được cảm giác tuyệt vọng của anh lớn đến mức nào. Anh ngủ, vắt người trên chiếc giường của tôi mà thỉnh thoảng anh lui tới. Từ ngày đổi chỗ ở, Anh là người đàn ông duy nhất bước qua ngưỡng cửa phòng tôi. Tôi lau mặt, tháo giầy cho anh, rất nhẹ nhàng. Tôi khẽ chạm tay vào má anh. Tôi sợ anh thức giấc và sẽ bỏ tôi đi ngay như tất cả các lần đến tìm tôi.Tôi sợ phải nhìn thấy anh dậy, sợ phải khép cánh cửa sau lưng anh bởi ý nghĩ lạ lùng sau khi anh bước ra khỏi nơi tôi đang ở anh sẽ không bao giờ quay lại. Lần nào tôi cũng sợ hãi điều đó…

Nhưng anh đã đi, vào sớm hôm sau, tôi không bao giờ biết được đó là lần cuối cùng anh đến, như tôi đã từng lo sợ trước đó. Tôi cũng không bao giờ có thể tin rằng đó cũng là buổi sáng cuối cùng của anh. Điều đó thật khủng khiếp, nằm ngoài sự tưởng tượng của tôi. Trên đường về nhà anh đã gặp tai nạn, xe anh va quyệt vào một chiếc container, bánh xe cán ngang đầu, vỡ nát…

Tôi đau khổ lắm nhưng tôi không theo người chết ra đi mà gởi thương nhớ được. Tôi cũng không thể đưa anh đến tận cùng mà chỉ biết đứng ở một tầm nhìn vừa phải để khóc tiễn biệt anh, để nhìn được rõ khuôn mặt người phụ nữ chính chuyên của cuộc đời anh. Chị đẹp, vẻ kiêu hãnh toát lên trong ánh mắt buồn u uất nhạt nhòa nước mắt. Anh có một đứa con trai nhỏ, tôi đoán thế vì thấy chị luôn nắm tay nó kéo lại gần, đứa bé không khóc chỉ ngơ ngác nhìn đoàn người tiễn biệt ba mình.

Tôi, một vệt tối đi qua đời anh, yêu anh với một tình yêu tội nghiệp và chỉ biết cầuxin cho anh được nhìn "thấy bóng thiên đường cuối trời thênh thang”. Anh không thể trú lại phòng trọ của tôi trong những đêm say khướt thêm một lần nào nữa, cái vệt tối cuộc đời anh là tôi sẽ không bao giờ là hiểm họa đe dọa niềm kiêu hãnh riêng anh. Anh đã không kịp biết vết chân anh qua đời tôi đã để lại trong tôi một vệt sáng, cái thai được 10 tuần tuổi trong bụng tôi là của anh, kết quả được biết sau cơn choáng khiến tôi phải vào bệnh viện khi vừa tiễn anh về miền xa thẳm.

Như bao người mẹ trên đời này, tôi đã mang nặng đẻ đau và xem nó như nguồn sống của mình. Nó là con gái, tôi đặt tên bé là Lê Nguyễn Hoàn Nguyên, con tôi được mang họ cha, họ mẹ. Con tôi đã tẩy trần thân phận một con điếm thành một người mẹ, tôi đã được hoàn nguyên.

Trong đời mình, tôi đã đi rất nhiều, những chuyến đi có khi tôi không cần biết nó đi đâu và cũng chưa bao giờ xác định nơi mình sẽ đến. Cữ này tôi thao thức miết. Nếu ở quê chắc là thao thức cùng sông dài. Sài Gòn mấy bữa mưa trút rào rào, từ ngày có con tôi nhớ má tôi nhiều. Bửa hôm tôi nằm mộng thấy má kêu “ Về quê đi con…”. Giờ thì tôi biết kí ức của tôi dừng lại một buổi xế chiều khi má tìm thấy tôi bên cần xé rác, má biểu “ Về với má”, khi má  điện thoại nói em Huệ lấy chồng Đài Loan rồi biểu tôi về với má…

 Tôi không muốn tiếp tục đi trên hành trình hủy hoại mình, tôi chỉ muốn dừng chân nơi chính cái nơi má đã lượm tôi đem về nuôi. Tạng sáng, tôi sẽ xuôi chuyến xe đầu tiên của ngày về miền Tây. Tôi trở về cái ấp nhỏ xíu xiu lam lũ, về với má để được làm mẹ của Hoàn Nguyên con tôi, để chăm mộ phần của má, để đợi em Huệ trở về, để được dọn lại vườn nhà chằng chịt bìm bìm, cỏ lác…

Chuyến xe này tôi không thể trễ…

***

Cà Mau, những ngày đầu thu, tháng 8 năm 2011

***

Nguyễn Thị Việt Hà

Cháo nhái ngày mưa

VĂN HỌC - NGHỆ THUẬT

Cháo nhái ngày mưa Cập nhật ngày: 26/05/2012 08:49:49

http://www.baocamau.com.vn/newsdetails.aspx?newsid=21646

Mùa mưa, khắp cánh đồng miền Tây về đêm râm ran tiếng ếch nhái. Mùa soi nhái rộ lên khi những cơn mưa đầu mùa, ruộng đồng có nước. Đồ nghề chỉ một cái đèn pin, một giỏ đựng nhái. Người đi soi nhái chỉ cần nghe tiếng kêu, xác định chính xác vị trí con mồi rồi bật đèn pin lên, nhanh tay chụp lấy chú nhái còn đang ngơ ngác bởi ánh sáng đèn. Chỉ một loáng sau, chiếc giỏ đeo bên hông đầy chặt những con nhái vùng vẫy kêu la inh ỏi. Thịt nhái có vị ngọt, thơm, bổ dưỡng, dễ chế biến thành những món ngon như: nhái xào lăn, nhái xào sả ớt, nhái chiên bột, chả nhái quấn lá lốt chiên, nhái xào mướp, nhái nấu cháo. Nhái không khó chế biến, chỉ cần tỉ mỉ một chút. Nhái làm sạch, lột hoặc để nguyên da đều được, sau đó ướp muối, bột ngọt, chút đường, tỏi hoặc hành củ băm nhuyễn, một chút bột nghệ… trộn đều để chừng 15 phút cho ngấm rồi đem chế biến thành các món xào. Xào lăn thì đun nóng chảo đổ chút dầu, cho lửa lớn, nhanh tay phi vàng tỏi bằm rồi đổ thịt nhái vào. Khi thịt nhái thơm lừng là chín, múc ra đĩa, rắc đậu phộng, nêm chút tiêu. Xào sả ớt thì ướp thêm sả ớt, chảo dầu nóng bỏ thịt nhái vào đảo đều tay cho nhái quyện với sả ớt. Nhái tẩm bột chiên giòn cũng rất ngon. Bột mì được pha đều với trứng gà, gia vị, nhúng nguyên con nhái đã được làm sạch vào hỗn hợp ấy rồi thả vào chảo dầu đang sôi chiên cho giòn vàng tới xương. Tất cả các món ăn làm từ nhái đều có một điểm đặc biệt là ăn nóng mới ngon. Ăn nóng vừa thơm, vừa béo, để nguội một chút là món nhái mất đi hương vị đặc trưng thấm đẫm ruộng đồng. Mẹ khéo tay nên món nào mẹ chế biến từ nhái đều rất ngon, đặc biệt nhất là món cháo nhái ngày mưa. Mẹ vò vài nắm gạo nấu cho nhừ, hạt gạo bung đều, nở hoa, không đặc quá rồi để lửa liu riu. Nhái làm sạch ướp gia vị cho ngấm rồi xào qua cho chín, sau đó đổ phần thịt nhái vào nồi cháo, nấu thêm ít phút nữa thì bắc xuống, rắc thêm chút hành lá, ngò, rau răm thái nhỏ. Khi ăn tùy theo ý thích mỗi người mà thêm ít tiêu, vài lát ớt cay nồng. Cả nhà quây quần bên nồi cháo nhái vừa ăn vừa xuýt xoa vì nóng. Muỗng cháo vừa đưa vào miệng đã cảm nhận ngay được chất ngon ngọt, thơm phức, cay nồng… Ngoài trời vẫn mưa tầm tã, trong nhà, nồi cháo nghi ngút khói, mấy chị em tôi ăn đến quên no và hết trước khi cháo kịp nguội… Mẹ cười hiền hòa nói khẽ: “Chẳng có nhiều tiền mà mua thịt gà, thịt heo cho các con ăn. Nhà mình chỉ có thể ăn cháo “gà đồng bốn chân” này thôi...”. Chị em tôi ngước lên nhìn mẹ, giọng trong veo đồng thanh: “Cháo mẹ nấu ngon lắm ạ. Chẳng thứ nào ngon hơn đâu… Đêm mai mình lại đi soi nhái về nấu cháo mẹ nhé! Ngon quá!”. Mùa mưa đã đến, bản hòa ca của ếch, nhái lại vang mỗi khi trời sập tối. Những ngày mưa dông tôi lại nhớ cảnh mấy mẹ con chân trần bì bõm men theo bờ ruộng bắt nhái… Món ăn của đồng nội mẹ tôi vẫn hay làm khi người còn sống, đã lâu rồi chỉ còn nằm trong ký ức… Việt Hà

NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐỢI BÌNH MINH

Truyện của người đàn bà có gương mặt giống hệt nữ tỉ phú người Hồng Kông )

Cái ngày mà tôi mong đợi rồi cũng đến. Tòa án hẹn đúng 8 giờ sáng mai tôi phải có mặt tại ngã tư Ông Ích Khiêm - Lạc Long Quân. Tôi khoanh tròn bằng mực đỏ: thứ 4 - ngày 08 - tháng 06.

Nhưng tôi chơi vơi lắm…30 năm chung sống. 30 năm tôi bị đày đọa, phản bội. Nhưng cũng chính người đàn ông ấy đã cho tôi được làm mẹ của những đứa con ngoan. Tôi không tưởng tượng được người đàn ôngchung sống với tôi suốt 30 năm bỗng trở nên xa lạ chỉ trong một ngày.Cả tôi và anh đã không nhận ra rằng cuộc sống của chúng tôi  từ lâu đã thiếu vắng quá nhiều những thân mật, gần gũi.  Đã bao lần, tôi cùng đường bế tắc trong đời sống vợ chồng với anh, tôi cũng chỉ nghĩ đến việc phóng xe ra bờ sông Sài Gòn và nghĩ đến việc để kết thúc tất cả tốt nhất là lao đầu xuống chứ chưa bao giờ nghĩ đến việc ngồi viết tay tờ giấy li hôn, rồi sáng sớm hôm sau rụt rè đến tòa án để gửi. 

Li hôn!  Tôi  giữ lại cho mình chút liêm sỉ còn xót lại cuối cùng của mình sau khi lòng tự trọng đã bị anh chà đạp, dẫm lên và không ngừng "khạc nhổ”. Bây giờ thì tôi mới thấm một điều cái gì khó nhọc vất vả mới đạt được thì người ta mới coi trọng, mới giữ gìn nâng niu nó như một báu vật. Còn quá dễ dàng đạt được thì kể cả là một thoi vàng nghìn lạng cũng trở nên vớ vẩn và tầm thường.

Tôi nhắn tin cho người đàn ông - mà tôi gọi là chồng: “ Cũng nên đi bên nhau một chút trước khi ra toà, chồng nhỉ?’. Cuối tin nhắn tôi bấm thêm: chồng yêu!

Anh gọi:

-         Em đang ở đâu?

-         Ở cơ quan.

-         Anh đón em nhé!

-         Cũng được.

Tôi mượn bạn cây son, thoa nhẹ lên vành môi, ngắm đi ngắm lại trong gương, tạm hài lòng rồi bước ra cửa. Hồi hộp … mong chờ…như lần đầu hẹn hò … Tôi chẳng biết là nên buồn hay nên vui. Tôi đứng tựa lưng vào trụ cổng trước cơ quan mắt ngó nhìn người qua lại. Gã đàn ông dừng xe trước mặt tôi.

Tươi tỉnh hớn hở, tôi chạy đến leo lên sau xe người đàn ông ngồi. Tôi chợt thấy con tim xao xuyến. Nhưng chỉ một thoáng qua. Cảm xúc đó biến thật nhanh, thay vào đó là lòng thù hận. Tôi lại nghĩ đến cảnh người đàn ông này đã từng chở một con điếm giống như đang chở vợ. Tôi hít khẽ cái mùi mồ hôi quen thuộc. Cái mùi mà ngày xưa hàng đêm đến tôi hay hít hà. Cái mùi mồ hôi này đáng lẽ chỉ dành riêng cho mình tôi…. Vậy mà cũng có con điếm đã tâm sự với tôi rằng: em vẫn hay ngửi cái mùi mồ hôi của anh ấy. Ngày mai … ngày mai là ngày xử cuối cùng để cắt đứt tình vợ chồng giữa tôi và người đàn ông kia.Tôi muốn  khóc, khóc hết nước mắt, sau đó gạt nước mắt đi mà sống, trước tiên là sống cho mình, sau đó sống cho con, sống cho gia đình mình, sống cho ra sống. Không sống như loài chuột bẩn thỉu, thứ ngôn ngữ anh vẫn thường khinh miệt gọi tôi. Mà nếu như loài chuột tôi vẫn khao khát không phải lẩn tránh ánh sáng, đón đợi bình minh.

Tối nay, tôi ngồi sau lưng chồng. Người đàn ông đó vui lắm vì cứ tưởng tôi như  ngày xưa sau một vài ve vuốt sẽ ngoan hiền trở lại và chấp nhận làm tất cả vì anh. Anh không hề biết rằng người vợ nhu nhược, chịu đựng ngày xưa đã chết. Chỉ còn tôi, một người đàn bà nửa chừng xuân khao khát được sống với chính mình!

Một cơn mưa chợt đến, ầm ầm như trút nước. Tôi đứng nép bên chồng. Rồi tôi lấy điên thoại ra nghe nhạc. Vô tình  lại đúng bài hát “ Mưa đêm”  mà tôi thích. Cái bài hát mà chính chồng tôi mua băng video về cho tôi xem cách đây gần 20 năm. Tôi thì thầm bên tai:

- Anh có nhớ bài hát này không? Bài hát ngày xưa anh mua băng cho em đó. Em thích bài hát này ko ngờ sau này nó lại quyện vào đời em.

Anh im lặng ko nói gì … Tôi nhìn thấy mắt chồng ngân ngấn nước nhìn vô định thất thần.

Ngớt mưa.

Tôi nói chồng chở đi mua gọng kính. Anh chầm chậm chạy xe. Lâu lắm rồi tôi mới được chồng  chiều  như vậy. Không gắt gỏng, không cau có, không hối thúc, không rít lên sỉ vả.

Mua xong kính. Chồng hỏi:

-          Giờ em  đi đâu nữa không?

-          Tìm chút gì ăn.

Người đàn ông không nói gì. Đi một lúc hỏi:

-   Em muốn ăn gì?

-   Chả cua ở đường Đinh Tiên Hoàng.

Anh chở tôi đến đúng địa chỉ tôi muốn. Lần đầu tiên được chăm sóc ân cần. Sự ân cần trước khi cuộc hôn nhân sụp đổ. Tôi ăn miến cua. Chồng ăn chả cua. Anh nhìn tôi, chăm chú, thảng thốt nhưng vẫn im lặng. Nếu ngày trước, tôi sẽ lại bắt đầu thương chồng và  tha thứ mọi điều, kể cả khi tôi bắt gặp anh trên giường với người đàn bà khác. Nhưng trước mắt tôi chỉ có người đàn ông có khuôn mặt đẹp nhưng tâm hồn bán cho quỉ dữ, người đàn ông chà đạp nhân phẩm và leo đến đỉnh tột cùng của sự phản bội. Tôi cố gắng ghìm sự khinh miệt vào lòng. Con tim tôi thầm thì với người đàn ông ngồi đối diện: “ Anh có biết không? Đây là bữa ăn cuối cùng của vợ chồng mình. Như bữa ăn đặc ân dành cho kẻ tử tội. Ngày mai là ngày sẽ chấm dứt gần ba chục năm chồng vợ. Là anh đã dạy em sự lọc lõi của một con sói già. Em đã từng đã lầm tưởng rằng chỉ cần có một tình yêu đủ lớn, đủ sâu sắc thì có thể duy trì được cuộc sống hôn nhân. Cái đó hoàn toàn sai lầm. Dù em có cố gắng thể hiện tình yêu với anh nhiều bao nhiêu đi nữa, chăm sóc anh chu đáo đến đâu đi nữa… anh thuộc về thế giới bên ngoài cánh cửa nhà mình.”

Tôi có đọc ở đâu đó người ta viết hôn nhân như một cuộc đi siêu thị sắm đồ. Nếu tỉnh táo, sẽ mua được hàng tốt, chất lượng. Còn không, sẽ tốn rất nhiều tiền mà vẫn mua phải hàng không phù hợp. Bây giờ tôi cũng nhận thấy hôn nhân của tôi với anh  giống như đã mua nhầm đồ. Khi đi mua sắm tôi đã định trong đầu là sẽ mua cái ghế, ai ngờ trước một rừng những hàng hóa tôi đã mờ mắt. Tôi đã mua nhầm cái ghế thành cái giường. Sự nhẫm lẫn đáng tiếc này đã khiến tôi  thừa cái giường nhưng lại thiếu cái ghế, và tất nhiên dù tôi có giỏi thế nào, khéo tay thế nào để chỉnh sửa thì cũng không thể biến cái giường thành cái ghế được.

Ăn xong. Chúng tôi cùng về cơ quan tôi để lấy xe.

Tôi chạy xe đằng trước.

Người đàn ông chạy xe theo sau.

Về gần đến chỗ rẽ, tôi chào chồng thật nhẹ nhàng để chia tay. Anh đứng lặng, định nói điều gì đó lại thôi.  Anh lao nhanh xe về con đường phía trước. Tôi nhìn theo mãi bóng chồng khuất xa dần …

Tôi lao vào nhà, cười nói với mẹ và hai con trai, ôm thằng út vào lòng và  hôn khắp mặt thằng nhỏ. Tôi lại hít lấy hít để cái mùi hôi hôi nồng nồng giống hệt mùi của chồng mà lâu lắm rồi tôi mới vừa được ngửi.

Ngày mai, chi ngày mai thôi, tôi không còn là vợ của chồng  nữa. Tôi sẽ sống cuộc đời của tôi… Cuộc đời của tôi… Cuộc đời của tôi!!!

Ngày mai … ngày mai ….. ngày mai …. chỉ bước sang đến ngày mai… Tôi sẽ trở thành người đàn bà độc thân.Tôi sẽ lấy lại lòng tự trọng mình đã đánh mất.

Tôi đã mong ngày mai hàng chục năm nay rồi …. Trời hừng sáng, ánh nắng từ cửa sổ chiếu vào, ánh sáng mang lại chút chói mắt, làm cho người ta cảm thấy không muốn mở mắt ranhưng khi mở mắt ra nghĩa là đã chấp nhận bình minh.

Cà Mau, mùa mưa năm 2011.
Nguyễn Thị Việt Hà
P/s: Tác phẩm đã sử dụng trên báo Phụ Nữ Việt Nam

Tháng năm sóng sánh

VĂN HỌC - NGHỆ THUẬT

Tháng năm sóng sánh Cập nhật ngày: 10/05/2012 17:09:10

Dì bảo năm nay quéo ra nhiều lắm, giá mà bà còn sống chắc sẽ vui... Dì ngậm ngùi nói trong điện thoại. Cây ấy vốn là loại xoài tượng ông ngoại mang từ miền Nam trong dịp thăm con gái ở Cà Mau. Về đất Bắc Giang trồng, xoài xanh lá tốt cây nhưng mãi chẳng ra trái. Ông bảo, có lẽ mang nó ra khỏi vùng đất của nó nên nó “điếc” chăng? Ông tách một bên vỏ, cài mảnh sành nhỏ “để xoài tức, ra trái”. Năm ấy xoài ra trái thật, trĩu cành nhưng trái bé ti ti, nhỏ bằng nắm tay be bé của tôi chứ không to như giống xoài tượng vốn có, hình dạng như trái quéo nên bà gọi là trái quéo… Cuối tháng năm là mùa quéo chín gọi chim về xôn xao, bà hái trái  đầy mấy rổ lớn chia cho bầy cháu chắt rồi chia cho trẻ con quanh làng. Thành ra cây quéo giống như quà của trẻ con cả xóm, lớp này hết lớp kia, thay nhau lớn lên vẫn trông chờ tháng năm mùa quéo chín. Trẻ con ở quê có trái quéo làm quà đã rất sang, rất quý…    Minh họa: Hoàng Vũ Tháng năm, nắng hanh giòn, gom những mồ hôi thành giọt nặng rơi trên đồng ruộng. Bà cắm mấy bụi khoai nước xuống rãnh bên nhà đợi lấy ngó muối dưa hoặc nấu canh. Ông bận rộn với lúa, khoai, cải, cà… Bà chẳng ngơi tay với vườn tược, cháu con… Mùa hạn, vạt rau trên đồng Đống Mối héo lá, bà gánh nước từ cái giếng đầu làng tưới đẫm cả ruộng rau. Chân bà đi trên con đường bỏng rát dẻo như người ta múa trên chiếu chèo. Năm ấy rau được giá, một ruộng rau bằng cả ruộng lúa, đủ tiền cho cậu Ba lên thủ đô thi đại học. Cả đời bà chẳng đi đâu ra khỏi khoảnh sân vuông phủ tán quéo hay cánh đồng nồng rơm rạ, nhưng bà có thể gom hết cả đời mình để trải lối cho đủ 8 đứa con đi đến tận chân trời. Tháng năm, hoa cau ngọt lịm, thiên lý trổ hoe vàng cả giàn, thơm thảo nồi canh cua, sóng sánh cơn gió Lào hanh hao, bà ra đồng sớm hơn “đêm tháng năm chưa nằm đã sáng…”… lúa đang kỳ trổ đòng, thơm sữa. Bóng bà, bóng mẹ, bóng các dì trên đồng lẫn trong xanh lúa đẹp lấp lánh như bức vẽ. Bà bảo, người thành phố hay thương hại nông dân vất vả mà chẳng hiểu được người nông dân họ yêu đồng đất, vườn tược, yêu cái cày, cái cuốc, con gà, con lợn… như người thân của mình chứ chẳng ai than vãn điều gì. Cách xa công việc đồng áng có khi người nông dân phát ốm, họ càng làm càng thấy khỏe ra và hạnh phúc khi những giọt mồ hôi hóa thành lúa, ngô khoai sắn. Người ta cứ đi tìm bình yên, vui thú ở đâu đâu rồi than vãn cuộc đời bon chen, lận đận mà chẳng biết người sinh ra từ đất thì nơi bình yên là đất thôi. Tháng năm đang đổ mật vàng sóng sánh, nắng có vàng nơi thăm thẳm nơi nghỉ ông bà tôi… Việt Hà

Người nhen lửa yêu thương

VĂN HỌC - NGHỆ THUẬT

Người nhen lửa yêu thương Cập nhật ngày: 11/05/2012 18:33:09 http://www.baocamau.com.vn/newsdetails.aspx?newsid=21431
Ngày nay, đã qua rồi thời người phụ nữ chỉ quanh quẩn với cái bếp, với công việc thường ngày là giặt giũ, nấu cơm, quét nhà. Họ cũng đi làm, cũng bận rộn, rồi nhiều người cũng gánh vác những công việc trọng trách nặng nề của xã hội, với những áp lực lớn thì thực sự họ không có nhiều thời gian dành cho gia đình. Tuy vậy, thiên chức của phụ nữ vẫn là khéo léo, tề gia nội trợ, là người tổ chức và tạo không khí ấm cúng cho gia đình. Đặc biệt, trong các dịp lễ, Tết, giỗ chạp, mời xóm làng, người thân, bạn bè, đồng nghiệp, con cháu dùng bữa cơm thân mật trong gia đình mình… Bữa cơm ấy là bữa cơm sum họp, của tình thân, của sự gắn kết tình cảm thêm phần bền chắc.Vì thế, ngoài tình yêu, cơm dẻo canh ngọt là không thể thiếu trong cuộc sống gia đình.    Minh họa: Hoàng Vũ Mẹ tôi thường bảo, người phụ nữ trong gia đình bao giờ cũng là người giữ lửa, người cầm cương, là người phải biết hy sinh một chút, bao dung một chút, vị tha một chút, nhẫn nhịn một chút... Tất cả chỉ là một chút thôi, nhưng cộng lại sẽ thành rất nhiều chút mà thổi cả một ngọn lửa gia đình yên ấm hạnh phúc, cho con cái được sống trong tình yêu thương của cha mẹ. Suy nghĩ của mẹ tôi hẳn cũng là suy nghĩ chung của nhiều người mẹ khác khi dặn dò con gái mình trước khi bước về nhà chồng. Công việc nội trợ không phải là sự gò ép, mà bởi lẽ đó chính là một đặc điểm đẹp do chính tạo hóa ban tặng cho người phụ nữ. Hình ảnh người phụ nữ với công việc nội trợ không chỉ quen thuộc ở phương Đông, mà ngay cả những nước phương Tây, cho dù họ có gánh trên vai những gánh nặng của gia đình và xã hội. Tất nhiên sẽ rất tự hào khi người phụ nữ giỏi giang, năng động đã biết tìm cho mình một chỗ đứng trong xã hội, có việc làm với thu nhập khá an toàn trong thời buổi vật giá leo thang chóng mặt, nhưng trong gia đình vẫn cần một người vợ dành thời gian để chăm sóc gia đình. Hình ảnh chịu đựng, hy sinh của người phụ nữ Việt Nam truyền thống lại trở thành niềm mơ ước. Bởi dù muốn là gì trong xã hội đi chăng nữa, người phụ nữ ấy vẫn được đặc quyền thực hiện thiên chức là mẹ, là vợ… biết giữ lửa, biết đứng sau lưng người đàn ông của mình để gia đình yên ấm. Quan niệm: “Đàn ông cái nhà, đàn bà cái bếp” hay “Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm” đã không còn phù hợp với xã hội hiện đại.  Bất cứ gia đình nào, muốn hạnh phúc người đàn ông và người đàn bà cũng chung tay xây đắp mà thành. Sự nghiệp lớn nhất của người phụ nữ vẫn là gia đình, điều ấy không bao giờ là cũ. Một người phụ nữ hiện đại đúng nghĩa không bao giờ đặt mình vào tình thế phải đánh đổi gia đình lấy sự nghiệp. Người phụ nữ ấy có thể hiện đại đến đâu, bận rộn đến đâu, gánh trên vai mình bao nhiêu trách nhiệm đi chăng nữa cũng không thể tách mình ra hoàn toàn xa lạ với công việc nội trợ. Công việc ấy không chỉ đơn giản chỉ là nấu cơm, giặt đồ, lau nhà, mà chính là những phút giây mọi người trong gia đình có cơ hội được quan tâm, hiểu và chia sẻ với nhau những cảm xúc cuộc sống. Đó cũng là chiếc cầu nối những bờ vui, là điều kiện dưỡng nuôi tình yêu thương của từng người trong cùng một mái nhà mà đôi khi vì tất bật mưu sinh mà chúng ta lãng quên. Hạnh phúc gia đình được hình thành từ những điều tưởng chừng như đơn giản ấy./. Việt Hà