Tháng năm sóng sánh

VĂN HỌC - NGHỆ THUẬT

Tháng năm sóng sánh Cập nhật ngày: 10/05/2012 17:09:10

Dì bảo năm nay quéo ra nhiều lắm, giá mà bà còn sống chắc sẽ vui... Dì ngậm ngùi nói trong điện thoại. Cây ấy vốn là loại xoài tượng ông ngoại mang từ miền Nam trong dịp thăm con gái ở Cà Mau. Về đất Bắc Giang trồng, xoài xanh lá tốt cây nhưng mãi chẳng ra trái. Ông bảo, có lẽ mang nó ra khỏi vùng đất của nó nên nó “điếc” chăng? Ông tách một bên vỏ, cài mảnh sành nhỏ “để xoài tức, ra trái”. Năm ấy xoài ra trái thật, trĩu cành nhưng trái bé ti ti, nhỏ bằng nắm tay be bé của tôi chứ không to như giống xoài tượng vốn có, hình dạng như trái quéo nên bà gọi là trái quéo… Cuối tháng năm là mùa quéo chín gọi chim về xôn xao, bà hái trái  đầy mấy rổ lớn chia cho bầy cháu chắt rồi chia cho trẻ con quanh làng. Thành ra cây quéo giống như quà của trẻ con cả xóm, lớp này hết lớp kia, thay nhau lớn lên vẫn trông chờ tháng năm mùa quéo chín. Trẻ con ở quê có trái quéo làm quà đã rất sang, rất quý…    Minh họa: Hoàng Vũ Tháng năm, nắng hanh giòn, gom những mồ hôi thành giọt nặng rơi trên đồng ruộng. Bà cắm mấy bụi khoai nước xuống rãnh bên nhà đợi lấy ngó muối dưa hoặc nấu canh. Ông bận rộn với lúa, khoai, cải, cà… Bà chẳng ngơi tay với vườn tược, cháu con… Mùa hạn, vạt rau trên đồng Đống Mối héo lá, bà gánh nước từ cái giếng đầu làng tưới đẫm cả ruộng rau. Chân bà đi trên con đường bỏng rát dẻo như người ta múa trên chiếu chèo. Năm ấy rau được giá, một ruộng rau bằng cả ruộng lúa, đủ tiền cho cậu Ba lên thủ đô thi đại học. Cả đời bà chẳng đi đâu ra khỏi khoảnh sân vuông phủ tán quéo hay cánh đồng nồng rơm rạ, nhưng bà có thể gom hết cả đời mình để trải lối cho đủ 8 đứa con đi đến tận chân trời. Tháng năm, hoa cau ngọt lịm, thiên lý trổ hoe vàng cả giàn, thơm thảo nồi canh cua, sóng sánh cơn gió Lào hanh hao, bà ra đồng sớm hơn “đêm tháng năm chưa nằm đã sáng…”… lúa đang kỳ trổ đòng, thơm sữa. Bóng bà, bóng mẹ, bóng các dì trên đồng lẫn trong xanh lúa đẹp lấp lánh như bức vẽ. Bà bảo, người thành phố hay thương hại nông dân vất vả mà chẳng hiểu được người nông dân họ yêu đồng đất, vườn tược, yêu cái cày, cái cuốc, con gà, con lợn… như người thân của mình chứ chẳng ai than vãn điều gì. Cách xa công việc đồng áng có khi người nông dân phát ốm, họ càng làm càng thấy khỏe ra và hạnh phúc khi những giọt mồ hôi hóa thành lúa, ngô khoai sắn. Người ta cứ đi tìm bình yên, vui thú ở đâu đâu rồi than vãn cuộc đời bon chen, lận đận mà chẳng biết người sinh ra từ đất thì nơi bình yên là đất thôi. Tháng năm đang đổ mật vàng sóng sánh, nắng có vàng nơi thăm thẳm nơi nghỉ ông bà tôi… Việt Hà