Dì gọi điện kể ở quê cây gạo gần trăm tuổi cạnh ngôi Miếu Dục Quang cổ năm nay hoa nở sớm, cứ rừng rực đỏ chói. Nhìn hoa gạo dì nhớ ba đứa cháu ngày còn nhỏ dắt díu nhau xin cháo thí mỗi đợt cúng miếu. Các cụ trong làng nói trẻ con ăn cháo thí sẽ thông minh, mau lớn.
Mẹ kể khi bà sinh ra mẹ cây gạo đã ở cuối làng rồi. Nó sừng sừng đứng đó, đơn độc nhưng vững trãi. Bên cạnh gốc gạo có cái ao to, sợ trẻ con mải chơi ngã xuống người lớn hay doạ: “ Thần cây đa, ma cây gạo” nên ngày ấy đi đồng về muộn chúng tôi cứ ù té chạy khi đoạn đường về nhà phải qua cây gạo… Tháng nối tháng, năm nối năm, chẳng thấy có con ma nào hiện ra chỉ thấy gốc gạo thân thương gần gũi trầm mặc to lớn mấy vòng tay ôm trẻ con đứng im nơi đó toả bóng mát cho bầy trẻ chơi đùa rồi chải chiếu nằm lăn ra ngủ giấc trưa, bầy sẻ cũ năm nào cũng đến hót vang trời.
Tháng ba, những cành khẳng khiu bật ra màu hoa đỏ như lửa tiễn cái rét nàng Bân. Bầy sẻ có thêm bạn sáo, chèo bẻo, chào mào ríu rít. Trẻ con bọn mình đi học về theo đường tắt bờ đê qua ngôi miếu cuối làng rồi ngồi nghỉ bên cây gạo, nhặt hoa uống mật sóng sánh nơi cuống hoa ngọt lừ. Bọn con gái hứng chiếc nón lá chờ gió thổi hoa gạo rụng còn bọn con trai dùng súng cao su thi ai bắn được nhiều hoa gạo nhất. Người lớn nhìn cây gạo nở hoa mà biết sắp vào mùa cấy. Mẹ tôi hay đứng nơi ấy, mỗi buổi chợ xa, mắt nhìn về phía con đường ngược về phương Nam trông đợi điều gì mà chị em tôi gặng hỏi mãi mẹ mới nói: “ Lối ấy, ngày xưa cha đến hỏi cưới mẹ…”. Tôi nhặt những bông gạo tươi nhất đặt bên bậu cửa sổ, biết đâu hoa biết thắp lửa soi đường cho cha tôi trở về.
Tháng ba, những ngày mưa bão, cây gạo đứng lặng một mình trơ khấc khoảng trống cuối làng, gió giật tung những búp lửa, tưởng cây gạo xù xì mốc meo những cành và thưa thớt mấy chiếc lá hình chân vịt nhưng chẳng phải thế. Chỉ mấy ngày thôi, sớm kia thức dậy đi học ngang qua ngôi miếu cổ, tôi đứng sững lại khi cả ngàn nụ hoa đã lấp ló ánh đỏ đợi nắng xoè cánh rực rỡ. Hết mùa hoa những quả gạo hiện ra đầy đặn, mup múp, quả già bung nở một trời những bông trắng ngần như hạt gạo. Người ta còn gọi hoa gạo là Mộc Miên, Hoa Lửa nhưng tôi thì chỉ thích gọi cái tên quê mùa nhưng chứa cả ngọt bùi lẫn nồng nàn giọt mồ hôi của người đồng đất. Hoa gạo, thì chỉ là hoa gạo thôi.
Những mùa hoa gạo cũng lần lượt đi qua trong lặng lẽ, tủi hờn của mẹ. Rồi như hoa gạo, cháy đến kiệt cùng rồi mẹ tôi nằm lại đất thanh thản khép những đợi chờ. Làng tôi nhiều thay đổi, luỹ tre bao bọc làng bị hạ xuống để thoáng đường bê tông, nhiều ngôi nhà cổ bị phá đi để thay vào đó những ngôi nhà cao tầng, kiên cố nhưng cuối làng vẫn ngôi miếu cổ tháng ba các cụ nấu cháo thí phát cho bọn trẻ con và cây gạo bao dung bật lửa gọi lúa lên xanh đồng.
Nguyễn Thị Việt Hà
P/s: Thời Nay số 226 ra ngày 12 tháng 03 năm 2012
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét