Vườn chim giữa lòng thành phố

Cách đây mười lăm năm, khi lỡ chuyến đò về Cái Nước, tôi đành ở lại ở bến Tàu A đợi chuyến đò sớm nhất vào 6 giờ sáng mai. Buổi chiều, Cà Mau như gom hết cái nắng tháng Tám hắt lên đường phố. Lóc cóc vác ba lô tản bộ loanh quanh trên những con đường gần bến Tàu. Nắng, bụi và mệt tôi ghé lại quán café ven đường. Từ vời vợi trời xanh, tiếng chim trong vắt, véo von vọng xuống, lắng tai còn nghe rõ tiếng đập cánh xôn xao cùng tiếng chim gọi bạn ban chiều. Thấy tôi ngơ ngác chị chủ quán xở lởi: “ Có nơi đâu chim về làm tổ trong thị xã hông cô? Chớ ở đây có đó. Nguyên vườn chim nằm ở Lâm Viên 19/5, đủ loại chim nhưng nhiều nhứt là cò, mồng, két, le le, vịt nước,diệc, bồ nông khoang cổ, sếu … Giác này là giờ chim về tổ.”

Theo hướng chị chủ quán dễ mến chỉ tôi đi về phía Tây thành phố để đến vườn chim cách bến Tàu A ( cũ ) chừng non cây số. Giữa xanh thẳm đước, tràm, màu trắng của những cánh chim như hò hẹn từ bao giờ cùng bay về. Đước,  tràm như cánh tay vươn đỡ cánh cò sà xuống tán lá, vạc xám về sớm giật mình vụt bay lên, le le tranh thủ tán chuyện trước khi yên ổn trên nhành cây quen thuộc của mình. Tiếng chim vịt kêu chiều, âm điệu khắc khoải gợi buồn khiến khách phương xa lỡ chuyến đò cuối trong ngày bỗng dưng chùng bước. Nắng xế dần, đèn đường đã bật, tôi bước quay đi vẫn còn nghe rõ tiếng chim đập cánh mà ước ao mình cũng là chú chim nhỏ kia nằm yên ổn trong chiếc tổ ấm.

Vườn chim.                                                                        Ảnh: THANH QUANG

Cà Mau là xứ sở của đầm lầy, lau sậy. Như những lưu dân xa xưa đến vùng đất đen không phải để lãng du mà đi khai sinh cho một vùng đất, tôi đến Cà Mau để tìm ‘ đất lành” cho chuyến neo đậu dài lâu của cuộc đời mình. Những gót chân lưu dân đi khai khẩn, mở đấtcòn để lại trên đầm Thị Tường tựa như một bảo tàng sống về nét cư trú đặc trưng của lịch sử người Việt nơi này. Những lưu dân cất nhà trên mặt nước mênh mông cư trú ngay trên đầm lầy ngập nước mà sinh sôi nảy nở qua mấy trăm năm thì chẳng cớ gì một đêm lỡ đò lại có thể làm tôi phân vân. Quảy ba lô, tìm một quán trọ gần bến Tàu, lấp bụng bằng tô bún nước lèo nổi tiếng có xuất xứ từ dân tộc KhơMe, sau này là món ăn độc đáo của cả ba dân tộc Khơme – Kinh – Hoa. Đêm ấy trong giấc ngủ của tôi xôn xao, râm ran tiếng chim của từng đàn chim bay về tổ ban chiều giữa lòng thị xã.

“ Không phải quê cũng đã là người của xứ”, mười lăm năm, một cô gái vừa độ tuổi mười tám đeo ba lô tìm xứ đất đen lập nghiệp và đã ở lại đất này, nơi sinh ra những con người chịu thương, chịu khó, những con người lầm lũi để rồi hôm nay mở ra một Cà Mau thành phố cuối trời Tổ quốc, tôi đã trở thành người Cà Mau từ khi nào không rõ . Thỉnh thoảng tôi thon thót giật mình lo sợ mất tiếng chim như nỗi hoảng hốt buổi sáng thức dậy chẳng còn thấy ánh ban mai khi có một tay săn chim cầm theo cây súng hơi hay nguyên cả dẫy phố mọc lên la liệt những quán nhậu với nhiều món độc trong đó có món “ lẩu cò” có làm “ mất tích” những cánh cò trắng muốt? . Nhưng Cà Mau của tôi mãi mãi còn ríu rít tiếng chim của vườn chim được xây dựng giữa lòng thành phố  từ năm 1995  hài hoà với nhịp sống hiện đại của con người, mặc cho phố xá và những công trình xây dựng đua nhau phát triển .

Nguyễn Thị Việt Hà

P/s: Bài đã sử dụng trên Thời Nay số 230 ra ngày 26.03.2012