“Ba hạt đậu ..” của cô giáo Hà

“Ba hạt đậu ..” của cô giáo Hà Cập nhật ngày: 06/02/2012 16:17:43
http://www.baocamau.com.vn/newsdetails.aspx?newsid=19912
Hà có gương mặt xinh xắn, thường điểm những nụ cười thật tươi, nhưng nổi bật là cô rất thu hút người khác bằng chính sự nhiệt thành cùng với cái nét “quê quê”. Có ai biết bên trong  dáng vẻ  yếu ớt ấy là một nghị lực phi thường, vượt lên chiến thắng mọi hoàn cảnh. Ngoài công việc chính là dạy văn, Hà còn viết báo, viết văn, làm thơ. Những truyện ngắn của Hà, thật ra đó là những âm thanh của xúc cảm, được trào ra từ những nỗi đau dồn nén lâu ngày, để rồi thành dòng chảy ào ạt như những con sông, vẫn chảy tới cho dù có gặp nhiều khúc quanh. Có những phút ngã lòng… vẫn nghĩ về phía trước Hà sinh năm 1978, tại Cà Mau. 8 năm sau, bố đánh đổ tất cả, bỏ mặc vợ và ba đứa con thơ để theo một phụ nữ trẻ đẹp khác. Không nhà, không đất, không tiền… bốn mẹ con dắt díu nhau về quê ngoại Bắc Giang nương tựa. Năm 1992, mẹ con Hà lại ngược vào Nam, đến vùng kinh tế mới ở Madagui, Lâm Đồng, tiếp tục một cuộc sống cực kỳ khó khăn, thiếu thốn. Hằng ngày, chị em Hà phải theo mẹ làm rẫy trồng khoai, sắn, lên rừng đốn củi, lồ ô, bẻ măng… bán đổi gạo. Nhà nghèo, thường ăn khoai thay cơm, nhưng bằng mọi giá, mẹ Hà vẫn cho các con đến trường. Nhớ lại thời Hà còn quá bé ở Bắc Giang, có lần đi cắt rau lợn trên cánh đồng ngô, nghĩ đến những bắp ngô thơm ngọt, Hà phát thèm, thèm đến “cả gan” bẻ trộm. Mẹ biết được giận lắm, bảo ăn trộm là xấu xa, rồi dẫn Hà đi xin lỗi, xin được trả tiền 6 trái ngô con mình đã hái. Chủ đồng ngô không giận, không nhận tiền, còn cho thêm ngô, nhưng mẹ nhất định không nhận mà xin mua mấy chục ngô mới. Đêm đó, mẹ vừa kể vừa khóc, câu chuyện về một chú bé mồ côi. Ba chị em cũng vừa nghe vừa khóc, rồi mẹ dạy phải sống thế nào cho kiêu hãnh, trong sạch. Những câu chuyện kể của bà mẹ nghèo thành những bài học sâu sắc, dạy dỗ chị em Hà nên người. Hà chăm chỉ làm nhiều việc để  kiếm tiền giúp mẹ, nỗ lực học thật giỏi. Năm 1996, cô thi đỗ 3 trường đại học. Cũng năm đó, Hà đã lặn lội từ căn nhà tranh nơi xó rừng Madagui để về tận Cái Đôi Vàm, Cà Mau, xin vào lột tôm cho Công ty Cadovimex, chỉ mong đủ tiền đóng học phí để năm sau bước vào khoa Luật, Trường Đại học Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, ngành nghề mà cô thích. Hà cho biết: “Em xuống Cà Mau để lột tôm đấy chớ, nhưng cái duyên đã cho em cái may được học cao đẳng sư phạm và trở thành cô giáo". Hà xin chuyển về Trường Cao đẳng Sư phạm. Ngoài giờ học, Hà đi làm thuê rửa chén cho một nhà hàng gần trường, tối về viết văn, viết báo cộng tác… Hằng tháng, tiền kiếm được gởi về cho mẹ nuôi hai em ăn học. Sau đó, lần lượt đưa hai em trở lại Cà Mau theo chị. Với số điểm cao nhất trường, Hà được nhận học bổng của Bộ GD-ĐT cấp cho đến khi ra trường. Trong thời gian này, trường phát động cuộc thi “Tài năng sư phạm” dành cho các giáo sinh. Với 2 môn, gồm thuyết trình và dạy 1 tiết trên lớp, cô tham dự và một lần nữa lại đứng đầu bảng. Ngày tốt nghiệp với tấm bằng loại giỏi, Phòng GD-ĐT huyện Cái Nước muốn giữ Hà lại, nhưng cô xin được về dạy học tại thị trấn Cái Đôi.  Năm 2000, Hà là giáo viên duy nhất của huyện đạt giỏi môn xã hội, năm 2001 là giáo viên giỏi cấp tỉnh, đến năm 2004 là nữ hiệu trưởng trẻ nhất tỉnh Cà Mau.  Khi đã ổn định cuộc sống, cô tiếp tục đón mẹ vào, mong cho mẹ được sống những ngày yên ấm, thanh thản để bù đắp lại thời quá khứ nhọc nhằn với bao cay đắng, tủi nhục. Nhưng bà mẹ đức độ yêu con, giàu lòng hy sinh ấy, chưa kịp sống vui bên đàn con trưởng thành, tóc vẫn chưa kịp bạc, đã “đi xa” vì căn bệnh ung thư thận. Từ đó, Hà cũng như mẹ “lăn lóc hết chợ xa chợ gần, làm đủ công việc nặng nhọc…” thay mẹ tiếp tục nuôi dạy 2 em thành người hữu dụng.  "Ba hạt đậu xanh của mẹ" ngày nào đã lớn lên vững chãi cùng nắng gió, ba chị em đều trở thành thầy, cô giáo đang "ươm mầm tri thức" cho những thế hệ học sinh tại một làng quê nghèo bên chân sóng. Mỗi lần nghĩ lại, Út Trung càng thương chị nhiều hơn. Thầy Trung bộc bạch: “Hồi đó, vì không chịu nổi cảnh nghèo khó, tôi bỏ học đi làm lơ xe kiếm tiền, rồi tập tành nhậu nhẹt, cãi lời chị…”. Và để thuyết phục em tiếp tục việc học, Hà đập gãy chiếc vòng mã não trên tay, cầm mảnh vỡ rạch vào tay mình đến tứa máu mà nói: “Nếu em không nghe, chị nhất quyết chết tại đây”.   Còn cô em gái Việt Hằng cho biết: “Chị Hà bán kem, bán sinh tố, chuối nướng, cắt cỏ mướn… khi chị ấy đã là hiệu trưởng. Chị vất vả nhiều nhưng nghị lực và niềm hy vọng thì lớn hơn mọi thứ”. Duyên nợ cùng những con chữ Tại buổi lễ trao giải cuộc thi Truyện ngắn khu vực ĐBSCL lần thứ IV tại tỉnh An Giang, không chỉ với tư cách là tác giả đến nhận giải, mà Hà còn nắm số liệu, phỏng vấn, ghi hình một số nhân vật. Trước giờ khai mạc, cô đã kịp chuyển mail về trang tin của Hội Nhà văn Việt Nam. Hà hiện đang là cộng tác viên cho nhiều tờ báo: Báo Cà Mau, Tạp chí Văn nghệ Cà Mau, Thời nay, Nhân dân Chủ nhật, Phụ nữ Việt Nam cuối tuần, Thế giới mới, Tài hoa trẻ... Bên những tình yêu nồng ấm dành cho học trò, cô viết như một nhu cầu không thể thiếu.  Duyên nợ cùng những con chữ của Hà cũng khá thú vị. Là học sinh giỏi văn trong đội tuyển hạt giống đỏ của Trường Năng khiếu Việt Yên - Hà Bắc, năm 9 tuổi, cô đoạt giải xuất sắc cuộc thi “Phóng viên nhỏ” do Báo Tiền Phong tổ chức, với tác phẩm "Ba bét ta thành Ba bét nhè". Sau ngày đó, Hà tập tễnh làm thơ, viết văn. Chính văn học đã bồi dưỡng cho cô từ lúc "tí tuổi đầu" có đủ đầy tự tin bơi khỏe theo dòng chảy khắc nghiệt cuộc sống. 16 năm dấn thân cùng "con chữ", vất vả, chông gai, cô càng hiểu chân giá trị cuộc sống. Đã có hơn 300 truyện ngắn, bài thơ, tản văn, chưa kể những bài báo… Từng trang viết của Hà luôn "ánh lên niềm khát khao cháy bỏng về một cuộc sống bình yên tốt đẹp". Dạy văn và viết văn có sự tương đồng. Hà tâm sự: “Viết văn phát huy tính sáng tạo giúp tôi dạy văn linh hoạt, để học sinh không cảm thấy mệt mỏi trong những tiết học. Còn nghề giáo khiến tôi trầm tĩnh, chính chắn”. Nhà thơ Mai Liễu, Ủy ban LHTQ các Hội VHNT Việt Nam, Trưởng Ban Văn nghệ địa phương, tại Trại Sáng tác văn học ĐBSCL ở Cần Thơ tháng 9/2011, phát biểu: “Tôi đã nhìn thấy nội lực mạnh mẽ trong những trang thơ của Việt Hà. Con đường của Hội nhà văn đang mở rộng đón chào cô ấy". Trong những câu chuyện cổ tích ngày xưa, có các bà Tiên, ông Bụt thường giúp những cô gái nghèo, hiền hậu ba hạt đậu thần để đạt được ước mơ. Còn với cô giáo Việt Hà, chính cô đã tự mình "biến hóa", tạo nên ba hạt đậu diệu kỳ: Mang đến cho người mẹ dấu yêu của mình một niềm tin, cho xã hội những công dân hữu ích và hơn nữa là góp thêm cho đời những trang viết đẹp, giàu tình yêu đất nước, con người./. Bút ký của Đỗ Thùy Mai