Trung Thu nào cho em

Tết Trung Thu, trẻ em thường được người lớn mua tặng những chiếc đèn ông sao, được quây quần bên mâm cỗ đón trăng. Nhưng hiện đây đó vẫn còn nhiều em không có đèn ông sao, chẳng bánh nướng, bánh dẻo. Trong dòng người tấp nập đi chơi Trung Thu, các em vẫn len lỏi, lặng lẽ kiếm từng đồng tiền lẻ cho bữa ăn ngày mai…

Những đứa trẻ không có Tết Trung Thu

Trung Thu đang đến rất gần, không khí trên các tuyến phố nhộn nhịp khác thường, trẻ em là những người háo hức hơn cả. Nhưng ở Xóm Củi (huyện Phú Tân), Tết Trung Thu cứ như xa lạ lắm. Ở xóm nghèo trong thị trấn cửa biển này, Trung Thu năm nào cũng vậy, không bánh, không đèn; đêm rằm nghe tiếng trống múa lân, đám trẻ lại rủ nhau chạy đi xem. Xem xong lại lủi thủi quay về...

"Sân chơi” của những đứa trẻ nghèo là gian hàng bán mắm tép nhỏ bé của gia đình.

Lặng lẽ ở một góc đường, có một cô bé gầy gò lặng lẽ bán những trái chuối nướng. Đó là Hồng Nhi (15 tuổi), buổi sáng em đến trường, buổi chiều bưng bếp than hồng nướng chuối bán cho khách đi đường kiếm chút tiền mua gạo. Ba của em mất tích trong cơn bão Linda năm 1997, mẹ đi lấy chồng khác, em sống với bà nội năm nay đã gần 70 tuổi.

Nhi thỏ thẻ: “Nhìn các bạn chuẩn bị đón Trung Thu mà em thèm. Từ nhỏ tới giờ em chưa bao giờ có chiếc đèn lồng. Em cũng thèm mùi bánh nướng, bánh dẻo lắm nhưng một cái bánh bằng tiền 2 kg gạo, đủ để em với bà nội ăn 3 ngày. Tiếc lắm nên không dám mua…”, nhanh tay đảo những trái chuối liên tục trên than nóng, đôi mắt em len lén nhìn những đứa trẻ hớn hở theo ba mẹ, ông bà đứng chọn đủ thứ đồ chơi ở tiệm gần bên.

Em Thúy (8 tuổi)  bán bánh bò bên cạnh, ngậm ngùi kể: “Năm nào sau Tết Trung Thu, tụi em cũng lượm được một số đồ chơi do các bạn bỏ đi, nhiều món còn rất mới và đẹp. Chúng em đón Trung Thu trễ hơn người ta một chút cũng không sao…”.  

Trong ký ức của Nhi, của Thúy, của các bạn nhỏ khó khăn, Tết Trung Thu chỉ là trăng sáng, trời trong, với giấc mơ được gặp chị Hằng, chú Cuội. Một cái Tết Trung Thu không đèn, không bánh, không đồ chơi dường như đã trở thành đương nhiên đối với những đứa trẻ ở xóm nghèo này.

Cậu bé có nước da đen nhẻm khoảng 11 tuổi, trên tay là chùm bong bóng không ngớt lời mời chào khách đi đường. Cậu bé tên Toàn, ở Quảng Nam, theo anh chị vào TP Cà Mau kiếm sống, tâm sự: “Em mồ côi cha mẹ từ khi lọt lòng, từ nhỏ đã theo các anh chị cùng quê tha hương kiếm sống”.

Mắt cậu bé chợt ướt sũng: “Từ bé đến giờ em chưa từng được ai tặng đồ chơi ngày Trung Thu, em cũng thích có đồ chơi như các bạn để đón trăng rằm, nhưng đi bán hàng thế này cả ngày tiền công không đủ ăn thì tiền đâu để mua đồ chơi nữa”.

Mỗi trái bong bóng lời được 1.000-2.000 đồng, nên nếu đắt hàng thì cũng có ngày kiếm được chừng 50.000 đồng, nhưng ngày ít thì đôi ba chục ngàn cũng khó.

Lầm lũi ngồi ở một góc đường Lưu Tấn Tài (TP Cà Mau) bán những trái cóc ổi, em Kim Thê (12 tuổi) buồn buồn nhìn dòng người đi lại. Cô bé chăm chú nhìn vào những chiếc bánh Trung Thu nói: “Em rất muốn được ăn bánh Trung Thu vì từ bé đến giờ em chưa một lần được nếm thử, nghe nói bánh Trung Thu ngon lắm…”.

Khi chúng tôi mua tặng cô bé một chiếc bánh, cô bé giương đôi mắt tròn còn đầy nét thơ ngây lên nhìn chúng tôi ngạc nhiên rồi rối rít cảm ơn. Em cầm chiếc bánh Trung Thu, ngắm nghía rồi thầm thì như nói một mình: “Em sẽ mang chiếc bánh này về chia cho Út Hương, chắc nó mừng lắm…”.

Nỗi lòng cha mẹ nghèo…

Đến ấp Đất Mới, thuộc xã Khánh Hội, chúng tôi mới thấm thía hết sự khổ cực của nhân dân nơi này. Điều đáng ngại là ở xóm này còn có hàng chục căn "nhà không ra nhà", được che chắn bằng nhiều thứ vật liệu, từ tấm ni-lông, mảnh bao, mê bồ, thậm chí đã tróc nóc, trống hoác, chỉ còn bộ khung xiêu vẹo. Đối với những đứa trẻ ở đây, Tết Trung Thu cũng chỉ là cái gì đó rất mờ nhạt. Với các em, Tết Trung Thu chẳng có gì đặc biệt, các em vẫn phải theo cha mẹ tối ngày lênh đênh con nước mưu sinh.

Dưới cái nắng gay gắt như đổ lửa, anh Lâm (thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời) lau nhanh những giọt mồ hôi đang rơi trên những bao cát anh vừa vác mướn. Nhà nghèo, không có đất đai, cả gia đình sống trên chiếc ghe nhỏ lênh đênh trên sông nước bán đồ khô hoặc ai mướn gì làm nấy.

Ném cái nhìn nặng trĩu đau đáu xuống sông, anh tâm sự: “Cái nghề lênh đênh trên sông nước bạc dữ lắm! Vợ chồng tui nghèo nên con cái cũng có được học hành gì đâu”. Chị Ngọc Hân, vợ anh Lâm, xót xa nói: “Làm còn không đủ ăn thì nói chi đến Trung Thu. Hai đứa con tui nhỏ xíu mà còn phải phụ cha xúc cát mướn kiếm ăn… Tụi tui cũng buồn nhưng biết sao giờ?”.

Lại một cái Tết Trung Thu nữa đang đến gần. Trong lúc ở nhiều nơi người ta đang nhộn nhịp, bày bán đầy món đồ chơi, nhiều đứa trẻ đang được cha mẹ, ông bà hứa hẹn mua cho hết món đồ này đến món đồ khác, thì đâu đó nơi ấp, xóm nhỏ bé, nghèo khó ở Cà Mau, Tết Trung Thu với những đứa trẻ chỉ là những ước muốn xa xôi./.

Bài và ảnh: Nguyễn Thị Việt Hà