Thầy giáo già nặng nhọc nhấc chân bước từng bậc cầu thang. Dạy hết
tuần này thầy sẽ nghỉ hưu. Đồng nghiệp nói thầy dạy chi, người ta cho
nghỉ hưu rồi còn mấy ngày cố làm gì, nghỉ chờ quyết định cho
khoẻ, rung mái đầu bạc tự hào điểm qua những đứa học trò làm nên danh
phận. Thầy đâu có nghĩ nhiều về những điều đó… Còn đứng trên bục giảng
ngày nào còn thấy mình được làm thầy lúc ấy, thầy tin
những con chữ của thầy sẽ có điểm đến…
Thầy ngồi lại trên chiếc ghế đá dưới tán cây si già thả từng chùm rễ
nhìn ngắm sân trường. Ba mươi năm bước chân không mỏi với mảnh đất này.
Cái lán nhỏ là lớp học dưới tán rừng là lớp học
khi thầy tuổi đôi mươi ôm lý tưởng, hoài bão đẹp giờ đã là ngôi trường
bề thế hai tầng lầu, mấy thế hệ học sinh của thầy ra trường, học sư
phạm lại trở về trường thành đồng nghiệp. Những bước chân
học trò ríu rít kia, tiếng cười trong trẻo trên sân trường, tiếng gọi
nhau râm ram…cuộc sống cứ thế nảy nở, tiếp diễn xanh ngời. Ở đâu đó, có
ai đó là đồng nghiệp với thầy không rũ bỏ được những
hằn học, tị hiềm quất những ngọn roi hiểm ác vào thế giới tuổi thơ để
đôi ba học sinh rủ nhau tự tử vì mất cuốn số đầu bài, bỏ học vì sự xúc
xiểm đuổi xua, kết thúc quãng đời chưa thực sự bất đầu
vì một vài con điểm thiếu công tâm… Tim thầy nhói lên, tờ báo còn cầm
trên tay, cơn gió mùa hè hực lên bỏng rát hằn lên tiêu đề bài báo in
thật đậm “ Lương tâm nhà giáo ở đâu?”. Đừng hỏi thế, chỉ
đôi người dường như bước nhầm lên bục giảng… Nhà giáo chân chính biết
gác những lo âu bên ngoài để tỉnh táo, nhân hậu, tận tuỵ và hy sinh, để
mỗi bài giảng sau tiếng trống tan giờ không bao giờ là
sự kết thúc mà là sự khởi đầu cho những điều tốt đẹp!
Cổng trường luôn rộng mở, thầy vẫn nghĩ thế. Nhưng kìa, người ta phải
thức thâu đêm để dành một chỗ ngồi cho tiện khi bình minh lên chạy sấp
ngữa, dẫm đạp cả lên nhau, xô đổ cánh cổng trường để mua
được bộ hồ sơ vào trường. Thầy lại thấy nhói lòng khi nhìn vào tấm ảnh
một ông cụ tóc cước trong bộ quân phục, ngực đeo đầy huân chương trong
biển người xô đẩy, tay giơ cao tấm giấy khai sinh của
cháu. Trong chiến trường hẳn người cựu chiến binh kia không bao giờ có
thể nghĩ rằng mình phải “ chiến đấu” với phong bì, sự quen biết, sức
dẻo dai của những người trẻ để dành một suất cho cháu
mình học được ngôi trường uy tín. Cũng lạ, chuyện ấy xẩy ra ngay thủ
đô hay những trung tâm giáo dục lớn sát bên các cơ quan cấp Trung Ương.
Một ngôi trường tốt phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Những con số cao ngất ngưỡng của chất lượng dạy và học? Tấm bằng đỏ,
học vị cao của đội ngũ giáo viên? Cơ sở vật chất bề thế?.. Thầy già mất
rồi nên lạc hậu chăng khi đo chất lượng bằng cái tâm,
cái tài thực sự của của nhà giáo mà không màng lắm đến những điều to
tát được bảo chứng bằng những thứ ước lệ kia. Nơi thầy dạy đầu sóng ngọn
gió, bước chân trẻ cheo leo trên những chặng đường
không hề bằng phẳng, xa vời với những tệ nạn xã hội đang ca thán. Đồng
nghiệp thầy không “buôn chữ” bằng mọi cách để khoả lấp đồng lương eo
hẹp hoặc than vãn cuộc sống khó nhọc, cơ cực khi lương,
thưởng ít ỏi. Đồng nghiệp của thầy lội bộ đường rừng vận động học sinh
đi học, vui vẻ nhiệt tình dệt lên ước mơ về tương lai sáng lạng cho học
trò. Họ yên ổn với nghề của mình và đầy lòng tự trọng
khi xem mọi lương, thưởng, đãi ngộ đều xứng đáng ... Di sản lớn nhất
của những người làm thầy có lẽ là sự trải nghiệm và cống hiến âm thầm,
xem tất cả những việc mình làm đều rất bình thường chẳng
cần tụng ca, vinh danh. Mai kia, mốt nọ học trò của thầy vẫn gọi người
dạy mình là thầy rồi tiếp tục cống hiến và trải nghiệm cho cuộc đời
trong cương vị các em đạt được. Được thế là ơn đời lắm
lắm…Cho dù đây đó, trong môi trường giáo dục ấy vẫn còn những lỗ hổng
quản lý, thậm chí cả sự suy thoái đạo đức...
Trống vào tiết, thầy mỉm cười nhìn lên bậc thang, thầy còn một tiết
nữa mới hết buổi dạy… Cuối tuần thầy nhận quyết định về hưu… nhưng giờ
dạy nào cũng giống như giờ dạy đầu tiên. Thầy mường tượng
ra trong căn nhà nhỏ của thầy sẽ đặt mấy chiếc bàn, chiếc bảng nhỏ…
Trong xóm có vài đứa trẻ bỏ học ngang chừng… Chẳng có điều gì là kết
thúc khi con người ta luôn hướng đến sự khởi đầu.
Nguyễn Thị Việt Hà
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét