VÉ SỐ LOANH QUANH KÝ…

Phóng sự

 VÉ SỐ LOANH QUANH KÝ…

Những tấm vé số được đội ngũ đông đảo từ nông thôn đến thành thị, đủ mọi lứa tuổi rao bán. Họ đi đến mọi ngã đường từ quán café đến quán nhậu, len lách những chỗ đông người chào bán sự may mắn. Còn họ chỉ mong những đồng tiền lời đủ đắp đổi qua ngày…

Những đứa trẻ không được nghỉ hè.

Mùa hè, phần lớn trẻ em được nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí, nếu có bận bịu đôi chút thì cũng chỉ vì phải học thêm hoặc tham gia những môn thể thao ưa thích. Tuy nhiên, có một bộ phận không nhỏ học sinh phải tự thân kiếm sống dịp hè. Một trong những công việc mưu sinh thường thấy của các em học sinh nghèo lứa tuổi THCS là bán vé số.

Những ngày hè “đội quân vé số” ở Cà Mau dường như tăng gấp nhiều lần bởi sự tham gia của những em học sinh nghèo khó vừa được nghỉ hè. Các em bươn chải trong cuộc mưu sinh lầm lũi với ước mơ đến trường mà không từng biết đến những chuyến du lịch, về quê vui chơi như những đứa trẻ khác.

Đã 3 năm nay, cứ đến kỳ nghỉ hè, Yến Linh (Trần Văn Thời – Cà Mau) lại theo chị lên Sài Gòn bán vé số dạo, kẹo và thuốc lá. Thức dậy từ sáng sớm, em lội bộ khắp các nẻo đường đến chiều tối mới về nghỉ ngơi ở phòng trọ chừng 20m² chứa hơn chục người cùng quê cũng bán vé số dạo. Mỗi ngày, chị em Linh bán được khoảng 300 tờ vé số, mỗi tờ hưởng hoa hồng từ 700đ đến 1000đ, trừ ăn uống, tiền trọ, các em dư khoảng 160.000đ. Nhờ vậy gần 2 tháng hè, hai chị em mang về cho mẹ hơn 4 triệu đồng để mua quần áo, sách vở, đóng học phí. Nhà Linh nghèo, ba má mướn vuông nuôi tôm, tôm thất, ba má đi đào đất, làm thợ hồ hoặc làm cỏ cho người ta. Mấy anh, chị của Linh nghỉ học giữa chừng, còn Linh hết hè này lên lớp 9. Linh nói em không sợ đường xa nhưng sợ gặp người xấu thì có khi mất hết cả vốn lẫn lời: khách mua tráo vé cũ lấy vé mới hoặc vờ mua rồi giật luôn cả cọc vé số, chuyện tranh giành địa bàn bán vé giữa “ma cũ, ma mới” cũng gây không ít phiền toái…

Cùng lên Sài Gòn kiếm tiền trong hè với Linh có em Nguyễn Văn Phong (Đầm Dơi – Cà Mau). Mỗi ngày Phong đi bộ dưới cái nắng gay gắt hay những cơn mưa trắng trời không dưới 30km để bán vé số dạo. Ban đầu không quen đường, Phong bị lạc, vừa mệt vừa đói mãi đến khuya mới tìm được đường về mà chỉ dám lót bụng ổ bánh mì khô. Những hôm bán ế, Phong còn đánh giày ở công viên hay vác hàng mướn. Cực nhọc khiến em già hơn tuổi 16 rất nhiều. “Ba đi ghe biển gặp bão số 5 năm 1997 rồi mất tích đến giờ. Má em đi lấy chồng. Nội nuôi em ăn học. Năm sau em lên lớp 10, em ráng kiếm tiền phụ nội đặng đi học tiếp…” – Phong ngậm ngùi tâm sự.

Những đứa trẻ ở quê cầm trên tay xấp vé số cũng nhọc nhằn không kém. Em Nguyễn Văn Phi (Phú Tân – Cà Mau) 13 tuổi, học lớp 6 nhưng người nhỏ thó như trẻ lên 9. Nhà Phi ở xóm đảo, ba đi biển, mẹ bán vé số, mấy anh cũng đi ghe biển mướn cho người ta. Trong năm học, buổi sáng em đi học, buổi chiều theo mẹ bán vé số. Nghỉ hè, đôi chân bé nhỏ ấy theo gió bụi nhọc nhằn để mong từng đồng tiền hoa hồng từ tờ vé số. Mỗi tờ vé giá 10.000đ, Phi nhận hoa hồng 800đ, mỗi ngày em bán được chừng 40 đến 50 tờ vé. Nhiều khi đứng nép sau cánh cửa nhà Văn hóa nhìn các bạn vui chơi, múa hát em thèm lắm được hòa vào không khí hồn nhiên ấy nhưng xấp vé số còn dày… Em lủi thủi bước ra. Ước mơ lớn nhất của em lúc này là sau 2 tháng hè, số tiền dành dụm sẽ mua được một chiếc xe đạp đến trường cho đỡ cực…

“Cô, chú mua dùm con tờ vé số” - Tiếng rao trong trẻo vang lên giữa nhịp đời hối hả của những đứa trẻ nhà nghèo luôn mong ước sẽ kiếm được chút ít tiền để con đường đến trường của mình đỡ nhọc nhằn hơn nhiều khi mất hút giữa đám đông, không được ai chú ý. Đằng sau tiếng rao ấy có không ít những giọt mồ hôi đắng chát đổ ra cho cuộc mưu sinh vất vả của những đứa trẻ không hề biết có một kỳ nghỉ hè sau năm học.

Những góc khuất…

Những người bán vé số dạo có mặt khắp nơi trên đất nước ta, không cùng quê hương xứ sở nhưng chắc rằng họ cùng một hoàn cảnh, không thể tìm được việc làm khác để nuôi sống bản thân và gia đình nên đành chấp nhận bán cái rủi may. Ở “đội quân vé số” ấy, có những câu chuyện, những thân phận con người khiến ta cảm thương, xúc động… Hình ảnh chúng ta bắt gặp trên phố đến con hẻm nhỏ cùng với cách họ "marketing" thật ngộ nghĩnh, hài hước như những tiếng rao có vần có điệu, làm ảo thuật… để mời mọc và mua giúp tờ vé số. Ở một góc khuất nhỏ nào đó, họ cùng với hộp cơm rẻ tiền, ly trà đá tiếp sức cho hành trình mưu sinh tiếp theo. Thèm lắm một bữa cơm có đầy đủ cá thịt nhưng đành lướt qua để dành dụm tiền gởi về quê cho con ăn học với giấc mơ con cái thành đạt từ những đồng tiền đẫm mồ hôi ấy.

Vợ chồng anh Nguyễn Bá Tịnh từ Quảng Trị tìm đến Cà Mau để mưu sinh. Anh chị chọn góc chợ hẹp ở Cái Nước để đặt xe hủ tiếu gõ bán buổi tối còn ban ngày cả 2 bán vé số, có khi bán thêm bắp rang bơ. Anh chị có 2 con đang học cấp 2. Ruộng ít, đồng mùa thất kém, nhà nghèo, 2 vợ chồng đành gởi con cho bà nội, ly hương kiếm sống. Đã đi nhiều nơi, từ Vũng Tàu, Sài Gòn cuối cùng anh chị neo đậu lại Cà Mau. 4 năm nơi quê người, nhớ quê lắm nhưng không về được vì sợ tốn kém. Khoản tiền dành dụm ấy là của các con, phần này để ăn uống, phần này đi học, phần này thi đại học, phần này để dành xin việc… Những lo toan chồng chất khiến đường về quê càng hun hút. Hai con như hiểu lòng bố mẹ nên thư nhà báo tin chúng đều ngoan và học giỏi.

Sáng nào, chị Võ Thị Phấn (Tắc Vân – Cà Mau) cũng thức từ rất sớm khi các con chưa thức giấc. Lo cơm sáng cho các con ăn trước khi đến trường, để sẵn trên bàn rồi chị đạp xe đi lấy vé số bán.  Ba má chị là ai, chị không biết… Chị chỉ biết sống lăn lóc đầu đường xó chợ rồi may mắn lấy được tấm chồng. Ít lâu sau, chồng chị bỏ đi để lại cho chị hai đứa con cách nhau 1 tuổi còn chưa đi vững. Chị bươn chải, nhất quyết nuôi các con ăn học nên người. Với cái nghề bán giấc mơ đổi đời cho người khác, chị tằn tiện, chắt bóp lắm mới đủ cho cuộc sống của 3 mẹ con. Tiền lời, chị mua con heo, con gà… những đồng tiền ít ỏi nẩy nở là giấc mơ về tương lai của các con sáng hơn. 2 đứa trẻ, ngoài giờ học còn biết làm bánh cam, bánh bao bán dạo phụ mẹ. Nhiều người hiểu hoàn cảnh của chị, khi trúng số, họ thường thưởng thêm cho chị có khi đến vài trăm ngàn. Vai bạc nắng, da sạm đen, trên chiếc xe đạp cọc cạch, chị băng qua phố phường chào mời từng tờ vé một cách nhẫn nại nhưng đôi chân ấy như chưa hề biết mệt mỏi.

Chiều nào, ở thị trấn Cái Đôi Vàm người ta cũng thấy một cậu bé chừng 10 tuổi bán vé số. Cậu bé rất lễ phép chỉ mời chứ không nài ép gây phiền phức cho khách. Điểm khác biệt với những người bán vé số ở đây là vé số của cậu bé bao giờ cũng được nhiều người mua và hết sớm. Người ta kể rằng cậu bé ấy tên là Trần Văn Lộc, bán vé số nuôi mẹ bị bệnh nặng... Lộc còn mang theo một cái bao, trên đường nếu gặp vỏ lon bia, mảnh nhựa, sắt vụn… là em nhặt bán, kiếm thêm tiền. Hỏi Lộc về ba, Lộc hồn nhiên nói: “Từ nhỏ đến giờ em đâu có biết ai là ba của em đâu”.

Có biết bao mảnh đời vé số, mỗi người mang một nỗi niềm nhưng điểm chung nhất của họ là đã biết đánh đổi giọt mồ hôi khó nhọc để kiếm những đồng tiền chân chính. Từ đó biết vượt qua số phận, làm chủ cuộc sống của mình – điều đó thật đáng trân trọng!

Nguyễn Thị Việt Hà